MYANMAR COVID-19၏ မြန်ြာန ိုင်ငအံပ ေါ်တွင ်သက်ပ ာက်ြှု ြ ာျားက ို ပ ာင ်ကကည ပ်လ လာမြင်ျား ဆည်ပ ပသာက် ီြံက န်ျားဧ ယာ ၂ ြိုအတွင်ျား ိုက် ျားထိုတ်လို ်ြှုန င ် ပက ျားလက်ပေသ အသက်ပြွျားဝြ်ျားပက ာင်ျား - ၂၀၂၀ မ ည န် ်၊ ပအာက်တ ိုဘာလ ်တြ်ျား Isabel Lambrecht, Catherine Ragasa, Kristi Mahrt, Zin Wai Aung, Hnin Ei Win, A Myint Zu, and Michael Wang ြဟာဗ ျူဟာ ပထာက် ံ ြှု အ ီအ ဥ် ြူဝါေြ တ် ို ၃၆ ဇန်နဝါရီလ ၂၀၂ ၁ 2 ကက ျေးလက်အိမက် ောငစ်ုဝင်ကငွေမ ောျေးက ေါ်တွေင် COVID-19 ၏ အခ နိ်ကကောမမင စ်ွေောနှင ် ဆိုျေးရ ောျေးကသောသကက်ရောက်မှုမ ောျေးသည် စိုျေးရိမ်ဖွေယရ်ောမဖစ်ကနသည်။ မမန်မောနိုငင်တံွေင် ကိဗုစဒ်ုတယိလိှုင်ျေးမဖစ် ွေောျေးမှုနှင ် ကိဗုစမ် န ် ွေောျေးမှုကလ ော က ကစ သ ည ် နည်ျေးလမျ်ေးမ ောျေးသည် အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေး၏ ဝင်ကငွေမ ောျေးကို ဆကလ်က်၍ က ဆင်ျေးကနကစမမြဲမဖစ်သည။် အဓ ကပတွွေ့ ြ က်ြ ာျား • စစ ်တမ်ျေးကကောက်ယူခြဲ သည ် အမိ်က ောင်စုမ ောျေးအနက ် ကလျေး ံသုံုျေး ံုနျီေး ါျေးသည ် ဩဂုတ်နှင ် စက်တငဘ်ောလမ ောျေးတွေင် အိမ်က ောငစ်ဝုငက်ငွေမေှာ ံမုှန် က် ုိ၍ ကလ ော နညျ်ေးကကကောင်ျေးကိ ုတင်မ ခြဲ ကကသည။် • ဩဂုတ်လနှင ် စက်တငဘ်ောလမ ောျေးတွေင ် သီျေးနှစံိကု် ိျေး ုတလ်ု ရ်ော၌ ကန သ်တခ် က်မ ောျေးမဖစ်ကသော မိျုေးကခါင်မခငျ်ေး နှ င ် သွေင်ျေးကရမရှိမခငျ်ေးတိ ုအမ င် ကတောငသ်ူ ၂၂ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည် သွေင်ျေးအောျေးစုမ ောျေးရရှရိန် အခက်အခြဲမ ောျေး ကကံ ကတွေွေ့ခြဲ မ ီျေး ၂ ၈ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည် ကငွေကကကျေးအခကအ်ခြဲကကကောင ် ၎ငျ်ေးတို ၏ လယ်ယော၌ ံုမှန် က်ကလ ော ၍ ရင်ျေးနှျီေးမမ ်နှံခြဲ ရသည။် • ကတောငသ်ူကလျေး ံတုစ် ံသုည ် ၎ငျ်ေးတို ၏ တု်ကုန်မ ောျေး ကရောငျ်ေးခ ရော၌ အခကအ်ခြဲမ ောျေး ကကံ ကတွေွေ့ခြဲ ရသည်။ ၎ငျ်ေးရောခိုင်နှုန်ျေးမေှာ မ ီျေးခြဲ သည လ်မ ောျေးတွေင ် ိုကြဲ သို အခကအ်ခြဲမ ောျေးရှိကကကောငျ်ေးတငမ် ခြဲ သည ် ရောခိုင်နှုန်ျေး က် ို၍ ကလ ော နည်ျေးသည။် သို ကသော ် ကတောငသ်ူမ ောျေးသည် အဓကိအောျေးမဖင ် အသွေောျေးအလောကန သ်တ်ခ က်မ ောျေးကကကော င ် လောမည ်လမ ောျေးတွေင ်သီျေးနှံမ ောျေးကရောငျ်ေးခ ရော၌ အဟန အ်တောျေးမဖစက်စ ကသော အခကအ်ခြဲမ ောျေး ်မံကကံ ကတွေွေ့နိုငသ်ည်ဟု ကမ ော်လင ်ကကသည။် • အဓိကအောျေးမဖင ် စိုက် ိျေးကရျေးမဟုတ်ကသောအလု အ်ကိုင်မ ောျေးဆံုျေးရံှုျေးမခင်ျေး၊ လ ြဲကမ ောင်ျေးရရှိကငွေကလ ော နည်ျေးမခငျ်ေးနှ င ် ကက ျေးလက်စီျေး ွေောျေးကရျေး လု င်နျ်ေးမ ောျေးက ေါ်တွေင် ဆိုျေးရ ောျေးစွေော ိခိကု်မှုမ ောျေးကကကောင ် ကမမယောမြဲ အိမက် ောငစ်ုမ ောျေးအက ေါ် ိခိကု်မှုအမ ောျေးဆံုျေးမဖစသ်ည်။ • ဝငက်ငွေကလ ော က မှုကို ကမဖရှင်ျေးရန ်အိမ်က ောငစ်ု ၆၁ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည ်အစ ောျေးအစ ောကုန်က စရိတ်မ ောျေး ကလ ော ခ မခင်ျေး၊ ၃ ၆ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည ် ိငုဆ်ိုင်သည ် စစညျ်ေးမ ောျေးကရောင်ျေးခ မခင်ျေးနှင ် ၃၇ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည ် ကခ ျေးကငွေယခူြဲ မခင်ျေး စသည် တို ကို မ လု ခ်ြဲ ကကကောင်ျေး တင်မ ခြဲ ကကသည။် • အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေးသည် အစ ောျေးအစ ောမ ောျေးကို အမ ိျေးစံု ကအောင် စောျေးကနဆြဲမဖစ်ကသော်လည်ျေး အသောျေးနှင ် ငါျေးစောျေးသည ် မောဏမှော ကလ ော က ခြဲ သည်။ အိမ်က ောငစ်အုကတေ်ာမ ောျေးမ ောျေးသည် ယခင်စစတ်မျ်ေးကကောကယ်ခူြဲ သည ် အကကိမမ် ော ျေး က် အသ ောျေးနငှ ် ငါျေး ရရှိမှုမှော ကလ ော နည်ျေးကကကောငျ်ေးကို တင်မ ခြဲ ကကသည်။ • အစ ိုျေးရ၏ ကငွေ ကကကျေး/ စစညျ်ေးက ောက် ံ မှုအစအီစဉ် (အဓကိအောျေးမဖင ် ကငွေကကကျေးက ောက် ံ မှုအစအီစ ဉ)် သည ် စစ်တမ်ျေး ကကောက်ယူခြဲ သည ် ကဒသတွေင် ၉၉ ရောခုိင်ျေးနှုနျ်ေးအ ိ ကရောက်ရိှခြဲ သည်။ အကကမံ လို ်ငနျ်ား ဉ်ြ ာျား • COVID-19 အက ်အတည်ျေးကောလအတွေငျ်ေး ၁) ဝငက်ငွေကလ ော က မှုကုိ သကသ်ောကစရနန်ှင ် ၂) စုကဆောင်ျေးကငွေနှ င ် ိငုဆ်ိုင်သည ် စစညျ်ေးမ ောျေး ကလ ော နည်ျေးလောမခငျ်ေး၊ အက ကွေျေးတငမ်ခင်ျေးနှင ် စောျေးကသောကစ်ရတိ ် ကလ ော ခ မခင်ျေးကကကော င ် အစ ောျေးအစ ော ဖလူံုမှုနှင ် က န်ျေးမောကရျေး ခိိုက်မှုမ ောျေးမ ှ ကောကွေယ်ရန်တို အတွေက် ကက ျေးလကအ်ိမ်က ောငစ်ုမ ောျေးအောျေး က ောက် ံ မှုကို ဆက်လက်လ ုက်ဆောငသ်င ်သည။် • ကက ျေးလက်စိကု ် ိျေးကရျေးမဟုတက်သောလု င်န်ျေးမ ောျေးနှင ် အလု အ်ကိုင်မ ောျေးကိ ု အက ောက်အ ံ က ျေးမခင်ျေးသ ည် အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေး၏ အသက်ကမွေျေးဝမ်ျေးကက ောင်ျေး ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို တည်ကဆောက်ရန်နှင ် စီျေး ွေောျေးကရျေးလု ်ငန်ျေးမ ော ျေး အောျေးလံုျေး အလ ငအ်မ မန် မ န်လညက်ကောငျ်ေးမွေန်လောကစရနအ်တွေက ်အဓိကအခ က်မဖစ်သည်။ 3 ြ တ်ဆက် ဤမူဝါဒ မတှ်စသုည် မမန်မောနိုငင်အံလယ် ိုင်ျေး အ ူ ိငုျ်ေးကဒသရှိ လယယ်ောလု က်ိငုသ်ည ် ကတောငသ်ူမ ောျေးက ေါ်တွေင် COVID-19 အက အ်တညျ်ေး၏ တိကု်ရုိက်သက်ကရောက်မှု အက ောကအ် ောျေးမ ောျေး ကို ၂၀၂၀ မ ည န်ှစ် ဇန်နဝါရလီမှ အကမခခစံစတ်မျ်ေးမ ောျေးနှင ် ကနောကဆ်က် တွေြဲ ဖုန်ျေးစစ်တမ်ျေးမ ောျေးကို အသ ံျုေးမ ၍ ကဖေ်ာမ မခင်ျေးမဖစသ်ည်။1 စစ်တမ်ျေးကကောက် ယခူြဲ သည ်ကဒသမ ောျေးမေှာ မမနမ်ောနိုငင်အံလယ ်ိငုျ်ေး အ ူ ိငုျ်ေးကဒသရှိ ဆညက်ရကသောက်ဧရယိော ၂ ခု မဖစ်ကသော ကနမ ညက်တေ်ာကကောင်စီ၊ တ က်ုန်ျေးမမ ိွေ့နယ်ရှိ ဆငတ်ြဲဆညက်ရကသောက်ဧရိယောနှင ် စစက်ိငုျ်ေးတိုင်ျေး ကဒသကကီျေး၊ လုြဲမမိ ွေ့နယ်နှင ် ယင်ျေးမော င်မမိ ွေ့နယတ်ိ ုရှိ ကမမောက်ယမောျေး ဆညက်ရကသောက်ဧရယိောတိ ု မဖစ်သည ် ( ံ ု ၁)။ ိုဧရယိောမ ောျေးသည် မမန်မော စိကု ် ိျေးကရျေးဖွေွံေ့မဖိ ျေးတိျုေးတက်မှု အက ောက်အကမူ အစအီစ ဉ ် (ADSP) ၏ အဓိက ကရွှေ့ကမ ျေးစမ်ျေးသ ်ဧရိယော မဖစသ်ည်။ ိစုစ ်တမ်ျေး ကကောက်ယူသည ် ဧရိယောမ ောျေးသည် ကက ျေးလက်ကဒသမှ ဆညက်ရကသောက ် ဧရိယောနှင ် မိျုေးကကောငျ်ေးကသောက ် ဧရိယောရိှ စိုက် ိျေး ုတလ် ု်မှုနှင ် စိုက် ိျေးကရျေးလု က်ိငုသ်ည ် အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေး (ကမမယော ိငု)်နှ င ် စိုက် ိျေးကရျေးမဟတု်သည ် လု င်န်ျေးမ ောျေးလု ်ကုိင်သည ် အိမ်က ောင်စုမ ော ျေး (ကမမယောမြဲ ) ၏ အမ ိျေးမ ိျေးကသော အသက်ကမွေျေးဝမ်ျေးကက ောငျ်ေး လ ု်ငန်ျေးမ ောျေး အက ေါ် COVID-19 ၏ သကက်ရောက်မှုမ ောျေးကို ကလ လောအကြဲမဖတရ်န် ကကောငျ်ေးမွေန်ကသော အကမခအကနမ ောျေး ရှိ ါသည်။ မအကကိမ်ဖနု်ျေးစစ်တမ်ျေးကိ ု ၂၀၂၀ မ ည ်နှစ ် ဇွေနလ်တွေင် အိမ်က ောငစ် ု၆၀၆ ခုမ ှကကောက်ယူခြဲ မ ီျေး ၂၀၂၀ မ ည န်ှစ ်ကဖကဖေ်ာဝါရီလမှ ကမလအတွေင်ျေးရိှ စိုက် ိျေး ုတလ် ု်မှုနှင ် အမခောျေးအသက်ကမွေျေးဝမ်ျေးကက ောင်ျေး အရင်ျေးအမမစ်မ ောျေးက ေါ်တွေင် COVID-19 ၏ သက်ကရောက်မှုမ ောျေးကို ကမျေးမမန်ျေးခြဲ မခငျ်ေးမဖစ်သည်။2 မအကကိမစ်စ ်တမ်ျေးကကောက်ယခူြဲ သည ် ကောလသည် မမန်မောနိုင်ငံ၌ COVID-19 မလိှုင်ျေး အကမခအကနမ ောျေးနှင ် ကရောဂါ ွံေ့နှံ မှုကို နိ်ျေးခ ်ရန် ဧမ ီလအတွေငျ်ေး ၃ တတ်ိုင် ကဆောငရ် က်ခြဲ ကသော COVID-19 ကောကွေယ်ကရျေး နညျ်ေးလမ်ျေးမ ောျေး ါဝငက်သော အခ က်အလကမ် ောျေးကို ကကောက်ယူခြဲ သည။် ဒုတိယအက ကိမ်ဖနု်ျေးစစ်တမ်ျေးကိ ု ၂၀၂၀ မ ည န်စှ် ဩဂုတ်လတွေင် အိမ်က ောင်စု ၅၄၃ ခမုှ ကကောက်ယူခြဲ မ ီျေး ဇွေနလ် နှ င ် ဇလူိုင်လအတွေငျ်ေး COVID-19 ၏ သက်ကရောက်မှုမ ောျေးကို ကမျေးမမန်ျေးခြဲ မခင်ျေးမဖစ်သည်။ ဒတုယိအကကိမစ်စ ်တမ်ျေး ကကောက်ယူခြဲ သ ည ် ကောလသည် စစ်တမ်ျေး ကကောကယ်သူည ်ဧရယိောတွေင် မိျုေးရောသအီစ ိုင်ျေးမဖစ်မ ီျေး စ ါျေးအဓကိစိကု် ိျေးသည ရ်ောသီနှင ် ်တူက ခြဲ သည်။ ိုအခ နိသ်ည် မမန်မောနိုင်ငံတွေင ် COVID-19 မဖစ် ွေောျေးမှု အ နည်ျေးငယ်သောကတွေွေ့ရိှသ ည ် ကောလလညျ်ေးမဖစ်မ ီျေး ိုကောလအတွေငျ်ေးတွေ င် အစ ိုျေးရမှ ကလော ကဒါ ငျ်ေးခ ောျေးမှုမ ောျေးကို ကမဖကလ ော မှုမ ောျေးလည်ျေး မ လု ်ောျေးခ နိ် မဖစ်သည်။ တတယိအကကိမ်စစ ်တမ်ျေးကိ ု ၂၀၂၀ မ ည န်ှစ ် ကအောက်တုိဘောလတွေင် အိမ်က ောငစ်ု ၅ ၀၃ ခုမ ှ ကကောက်ယူခြဲ မ ီျေး ဩဂုတလ်နှင ် စက်တင်ဘောလအတွေငျ်ေး COVID-19 ၏သကက်ရောက်မှုမ ောျေးကို ကမျေးမမန်ျေးခြဲ မခင်ျေးမဖစသ်ည်။3 တတယိအက ကိမ်စစ ်တမ်ျေးကကောက်ယူခြဲ သ ည ် 1 Ragasa, C., K. Mahrt, Z.W. Aung, I. Lambrecht, and J. Scott. 2020. Gender, crop diversification, and nutrition in irrigation catchment areas in the Central Dry Zones in Myanmar: Implications for agricultural development support. IFPRI Discussion Paper 01947. Washington, DC: International Food Policy Research Institute. 2 The results of the first telephone survey round are presented in: Lambrecht, I., C. Ragasa, K. Mahrt, Z.W. Aung, and M. Wang. 2020. Monitoring the Impact of COVID-19 in Myanmar: Agricultural production and rural livelihoods in two irrigation schemes - June 2020 survey round. Myanmar SSP Policy Note 20. Yangon: International Food Policy Research Institute; The results of the second telephone survey round are presented in: Lambrecht, I., C. Ragasa, K. Mahrt, Z.W. Aung, and M. Wang. 2020. Monitoring the Impact of COVID-19 in Myanmar: Agricultural production and rural livelihoods in two irrigation schemes - August 2020 survey round. Myanmar SSP Policy Note 33. Yangon: International Food Policy Research Institute 3 The total attrition from the baseline round to the first phone survey round was 39 percent, mainly due to telephone numbers that were not working. The attrition from phone survey round 1 to round 2 was 10 percent. The attrition from phone survey round 1 to 3 was 17 percent. We addressed attrition by running attrition regressions by survey rounds and applying inverse probability weighting. The intuition behind this procedure is that it gives more weight to households who have similar initial characteristics to households that subsequently dropped out than to households with characteristics that make them more likely to remain in the panel. ံို ၁: ်တြ်ျားပကာက်ယူသည ် ပေသြ ာျား Source: IFPRI/World Bank/MSR (2020). https://ebrary.ifpri.org/utils/getfile/collection/p15738coll2/id/133915/filename/134115.pdf https://www.ifpri.org/publication/monitoring-impact-covid-19-myanmar-agricultural-production-and-rural-livelihoods-two-0 4 လမ ောျေးသည် ဩဂုတ်လလယ်တွေင် စတင်ခြဲ သည ် COVID-19 ဒုတိယလိှုင်ျေး မဖစ် ွေောျေးခ နိ် နငှ ် ကူျေးစက်ခရံသူမ ောျေးစွေောကတွေွေ့ရိှရသည ် အခ နိ် တိ ုနှင ် တစ် ်တညျ်ေးမဖစ်ခြဲ သည။် ရန်ကုနမ်မိ ွေ့တွေင် အိမ်မေှာကနရန် တင်ျေးက ်စွေောခ မှတ ်ောျေးကသော အမိန ်မ ောျေး ါဝငသ် ည ် အသ ွေောျေးအလောကန သ်တ်ခ က်မ ောျေးနှင ် COVID-19 ကောကွေယ်ကရျေးနည်ျေးလမ်ျေးမ ောျေးကို စက်တင်ဘောလတွေင် တစန်ိုငင်လံံုျေး၌ အသစ်မ န်လည ်မ လု ခ်ြဲ သည်။ ၂၀၂၀ မ ည ်န ်၊ ဩဂိုတ်လန င ် က်တငဘ်ာလတွင် သီျားန ံ ိုက် ျားထိုတလ်ို ်ြှုန င ်ပ ျားကွက် စစ ်တမ်ျေးကကောက်ယူခြဲ သည ် အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေးအနက ် ၆၅ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည် ၂၀၂၀ မ ည န်ှစ် ဩဂုတ်လနှင ် စက်တင်ဘောလတိ ုတွေ င် သီျေးနှံမ ောျေး စိုက် ိျေးခြဲ သည်။ အမ ောျေးဆံုျေးစိုက ် ိျေးသည ်သီျေးနှံမှော စ ါျေးမဖစသ်ည်။ စိုက ် ိျေး ကရျေးလ ု်ကုိင်သည ် အိမက် ောငစ်ုမ ောျေးအန က် ၉ ၅ ရောခိုင်နှုန်ျေးမှော စ ါျေးစ ိုက် ိျေးကကမ ျီေး ၁၂ ရောခိုင်နှုန်ျေးမှော နှမ်ျေး သီျေးနှနံငှ ် ၅ ရောခိုင်နှုနျ်ေးမှော ကမမ ြဲစိကု် ိျေးကကသည်။ စ ါျေးကိ ု အမ ောျေးအောျေး မဖ င ် ဇွေန်လနှင ် ဇလူိုင်လအတွေင်ျေးတွေင် စိုက် ိျေးကက ကသော်လညျ်ေး စ ါျေးစိကု်ကတောငသ်ူ ၂၈ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည ် ၎ငျ်ေးတို ၏စ ါျေးသျီေးနှံကိ ု ဩဂုတ်နှ င ် စက်တင်ဘောလတိ ုတွေင ် စိုက် ိျေးခြဲ ကကသည။် ို အမ င် ကတောငသ်ူအ မ ောျေးစ ု (၆၆% နှင ် ၇၆%) သည် နှမျ်ေးနှင ် ကမမ ြဲကို ဩဂုတ်လနှ င ် စက်တင်ဘောလအတွေငျ်ေးတွေင် စိကု် ိျေးခြဲ ကသော်လညျ်ေး အခ ိွေ့ကတောငသ်ူမ ောျေးသည် ဩဂုတ်လမတုိငမ်ှတီွေင် စိုက် ိျေးခြဲ ကကသည။် စစတ်မ်ျေး ကကောက်ယူခြဲ သည် ကတောင်သူမ ောျေးအနက် ၇၀ ရောခုိင်နှုန ျ်ေးသည် ဩဂုတ်လန ငှ ် စက်တင်ဘောလတုိ တွေင် သျီေးန ှံစိုက် ိျေး ုတ်လု ် ရ ော ၌ မိျုေးကခါင်မခငျ်ေးနှင ် သွေင်ျေးကရမ တ်ကတောက်မခငျ်ေးမ ောျေးသည ် အဓကိအခကအ်ခြဲမ ောျေးမဖစ် ကကကောင်ျေး တငမ် ခြဲ ကကသည်။ ိသုို တင်မ ခြဲ သ ည ် ရောခိုင်နှုန်ျေးမှော ဇွေန်လနှင ် ဇူလိုင်လတိ ုတွေင ်တငမ် ခြဲ သည ် ရောခိုင်နှုန်ျေး (၄၆%) က် ိ၍ုမ ောျေးသည။် ကတောငသ်ူ ၂၂ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည ် COVID-19 ကောကွေယ်ကရျေးနည်ျေးလမ်ျေးမ ောျေးကကကောင ် သွေင်ျေးအ ောျေးစမု ောျေး ဝယ်ယူရောတွေင် ်မံ၍ အခကအ်ခြဲရှိခြဲ ကကသည်။ ၎ငျ်ေးရောခိုင်နှုန်ျေးသည် ဇွေန် -ဇလူိုင်လ (၁၃%) နှင ်ကဖကဖေ်ာဝါရီနှင ်ကမလ (၁၆%) ကကောျေး COVID-19 မလိှုင်ျေး မဖစ် ွေောျေးခ နိ်တို က် သသိသိောသော မ ောျေးလောမခငျ်ေးမဖစ်သည် (ဇယောျေး ၁)။ ိုကတွေွေ့ကကံ ခြဲ ရသည ်အခကအ်ခြဲမ ောျေးမေှာ အဓိကအောျေးမ ဖ င ် လယယ်ောသံုျေးစက်ကိရိယောမ ောျေးငေှာျေးရမျ်ေးမခင်ျေးဝနက်ဆောငမ်ှုမ ောျေးနှင ် ဓောတ်ကမမဩဇောရရှိရန်အတွေက ် စိန်ကခေါ်မှုမ ောျေးမဖစ် ကကကောင်ျေး မှတ်သော ျေး ခြဲ ရသည်။ ကတောင်သူ ၂၈ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည် ဩဂုတ်နှင ် စက်တငဘ်ောလမ ောျေးတွေင ် ကငွေကကကျေးအခကအ်ခြဲမ ောျေးကကကောင ် စိုက် ိျေးကရ ျေး သွေင်ျေးအောျေးစုမ ောျေးကုိ ံမုှန ်က်ကလ ော ၍ ရင်ျေးနှီျေးခြဲ ကကကောင်ျေး တင်မ ခြဲ ကကသည။် ိသုို တင်မ ခြဲ သည ် ရောခိုင်နှုနျ်ေးသည ် ဇွေန်လနှင ် ဇလူိငု်လ တိ ုတွေင ်တင်မ ခြဲ သည ် ၁၆ ရောခိုင်နှုန်ျေး က် ိ၍ု မ ောျေးလောသည်။ ဇယာျား ၁။ တ်ြျ်ားပကာကယ်ြူ သည ် ၃ ကက ြ်အနက ်သျီားန သံွင်ျားအာျား ိုြ ာျားန င ် ိုက် ျားပ ျားလို သ်ာျား ြှုပ ေါ်တငွ ်COVID-19 ၏ သက်ပ ာက်ြှုြ ာျား ပတွွေ့ကကံ ြ သည ် သက်ပ ာက်ြှုြ ာျား ပေပော်ဝါ ီ-ပြ၊ ၂၀၂၀ ပတာင်သူ % ဇွန-်ဇူလ ိုင်၊ ၂၀၂၀ ပတာင်သူ % ဩဂိုတ-် က်တင်ဘာ၊ ၂၀၂၀ ပတာင်သူ % သွေင်ျေးအောျေးစမု ောျေး ဝ ယ်ယူရောတွေင် ခက် ခြဲမခ င်ျေး ၁၆ ၁၃ ၂၂ အမခောျေး အခက်အခ ြဲမ ောျေးရှလိ င် မညသ်ည ် သွေငျ်ေးအောျေးစုမ ောျေးအတွေက်လြဲ - ိုျေးသတ်ကဆျေး၊ က ါင်ျေးသတ်ကဆျေး၊ မိှု သတ်ကဆျေး ၅ ၁ ၂၁ ၄၃ ဓောတ်ကမမ ဩဇော ၄၀ ၄၅ ၅ ၅ လယ်ယောသံုျေး စက်ကိရယိောမ ောျေးငှော ျေးရ မ်ျေးမခင်ျေးဝနက်ဆောင် မှု ၄၃ ၅ ၈ ၄၅ အရည်အကသွေျေးကကောငျ်ေးမ ိျေးကစ ၁၄ ၉ ၅ စိုက ် ိျေးကရျေးသွေင်ျေး အောျေးစုမ ောျေး သံုျေးစွေြဲမခင်ျေး ကငွေကကကျေးအခက် အခြဲကကကောင ် ံုမှန် က်မ ောျေးစွေောကလ ော သံုျေး/ဝယ်ယူခြဲ ၈ ၇ ကငွေကကကျေးအခက် အခြဲကကကောင ် ံုမှန် က် ို၍ ကလ ော သံုျေး/ဝယ်ယူခြဲ ၈ ၂၁ လု ်သောျေးရေှာကဖွေမခင်ျေး အမ ိျေးသောျေးလ ု်သောျေးရှောကဖွေရှောတွေင ် အခက်အခြဲရှိမခင်ျေး ၁၈ ၁၅ ၁၇ အမ ိျေးသမ ီျေးလု ်သောျေးရှောကဖွေရှောတွေင် အခက်အခြဲရှိမခင်ျေး ၁၇ ၁၃ ၁၆ ံုမှန ်က် ို၍ စုိ က် ိျေးကရျေးလု ်သောျေးခ ိုက ျေးရမခင်ျေး ၂၃ ၂၈ ၂၄ ကလ လောမှုအကရ အတွေက် ၃၈၇ ၄၄၇ ၄၂၃ ရင်ျေးမမစ်: IFP RI/MS R ဖနု်ျေးစစ်တ မျ်ေး (ဇွေန် လ၊ ဩ ဂုတ် လနှ င ် က အောက်တို ဘော၊ ၂၀၂ ၀ မ ည န်ှစ်) 5 ၂၀၂၀ မ ည န်ှစ်၊ ကဖကဖေ်ာဝါရီလမှ စက်တင်ဘောလအ ိ ဖနု်ျေးစစ်တမ်ျေး ၃ ကကမိ် ကကောက်ယူခြဲ သည ် ကောလတကလ ောက်တွေင် စိုက် ိျေးကရျေးကန စောျေးလု သ်ောျေးရှောကဖွေရောတွေင် အခက်အခြဲကတွေွေ့ခြဲ သည ် ကတောငသ်ရူောခိုင်နှုန်ျေးသည် အတူတူမဖစ်ကနဆြဲ (၁၃% နှင ် ၁၈% ကကောျေး) မဖစ် မ ီျေး ကတောငသ်ူ ကလျေး ံုတစ် ံဝုန်ျေးက ငသ်ည် လ ု်အောျေးခမှော ံမုနှ် က် ိ၍ု က ျေးက ကျီေးကကကောင်ျေးကိ ု ကဖေ်ာမ ခြဲ ကကသည် ။ ဤသညမ်ှော စိကု် ိျေးကရျေးလ ုသ်ောျေးရှောျေး ါျေးလောမခငျ်ေးကို ည န်မ ကနမ ီျေး ကတောငသ်ူမ ောျေးသည ် လု သ်ောျေးမ ောျေးငှောျေးရမ်ျေးရော တွေင် ကငွေကကကျေး အခကအ်ခြဲမ ောျေးနှင ် ရင်ဆိငုက်နရနိုင်သည်။ စ ါျေးစ ိုက်ကတောငသ်ူ ၂၈ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည် ဩဂတု်နှင ် စက်တငဘ်ောလအတွေငျ်ေးတွေ င် ကငွေကကကျေးအခကအ်ခြဲမ ောျေးကကကောင ်၎င်ျေးတို လိအု သ်ည် ကက်လ ော ၍ လု သ်ောျေးငှောျေးရမ်ျေးခြဲ ကကကောငျ်ေး ကမဖဆိုခြဲ သည်။ ကတောငသ်ူမ ောျေးအတွေက် သီျေးနှမံ ောျေး ကရောငျ်ေးခ ရော တွေင် ကတွေွေ့ကက ံခြဲ ရသည အ်ခကအ်ခြဲမ ောျေးသည ် ကဖကဖေ်ာဝါရီ -ကမလ နှင ် ဇွေန်-ဇလူို င် ကောလကကောျေးတွေင ် ကလ ော က ခြဲ မ ျီေး ဩဂုတ်နှင ် စက်တငဘ်ောလတိ ုတွေင ် ်မံ၍ က ဆငျ်ေးခြဲ သည။် ကတောငသ် ူ ၂၄ ရောခိုင်နှုန်ျေးသ ည် သီျေးနှံမ ောျေးကရောငျ်ေးခ ရောတွေင် အခက်အခြဲမ ောျေး ကိ ု ည န်မ ခြဲ ကသော်လညျ်ေး ဤကတွေွေ့ရှခိ က်သည ် တင်ျေးက ်ကသော COVID-19 ကောကွေယမ်ခ င်ျေး မ ောျေးကို မ ဌောန်ျေးခြဲ သည ် ၂၀၂၀ မ ည ်နှစ် ကဖကဖေ်ာဝါရီလနှင ်ကမလကကောျေးတွေင ်သျီေးနှံမ ောျေးကရောင်ျေးခ ရော၌ အခက်အခြဲမ ောျေး ကတွေွေ့ကကံ ခြဲ ရသည ် ကတောငသ်ူ သံျုေး ံနုှစ် ံုနှင ် ကွေြဲမ ောျေးမခောျေးနောျေးသည။် သို ကသော် ကတောငသ်ူ ၄၂ ရောခိုင်နှုနျ်ေးသည် လောမည လ်မ ောျေးတွေင ် ၎ငျ်ေး တို ၏ ရိတ်သိမ်ျေးသီျေးနှံမ ောျေး ကရောငျ်ေးခ ရောတွေင် အခက်အခြဲမ ောျေးကကံ ကတွေွေ့မညဟ်ု ဆကလ်က်ကမ ေ်ာလင ်ကနဆြဲမဖစသ်ည် (ဇယောျေး ၂)။ ို အမ င် လောမည ်လမ ောျေးတွေင ် COVID-19 နှင ် ဆကစ် ်သည ် အခကအ်ခြဲမ ောျေး မှော အဓိအောျေးမဖင ် သီျေးနှံက ျေးနည်ျေးမခငျ်ေး (အခကအ်ခြဲမ ောျေး ရှနိိုငသ်ည်ကိ ု ကမ ေ်ာလင ်သည ် ကတောငသ်ူ မ ောျေးအနက် ၄၀%)၊ အသွေောျေးအလောကန သ်တ်ခ က်မ ောျေး ိမု ောျေးမခငျ်ေး (၇၁%)နှင ် ဝယသ်ူမရှမိခင်ျေး (၅၀%) ကုိ ကမ ော်လင ်ကကသည်။ ဇယာျား ၂။ ပတာငသ်ူြ ာျားသည် တ်သ ြျ်ားသီျားန ြံ ာျားပ ာငျ်ားြ ာတငွ ်အြကအ်ြ အနည်ျားငယက်က ံပတွွေ့ြ မြင်ျား ပေပော်ဝါ ီ-ပြ၊ ၂၀၂၀ ပတာင်သူ % ဇွန-်ဇူလ ိုင်၊ ၂၀၂၀ ပတာင်သူ % ဩဂိုတ-် က်တင်ဘာ၊ ၂၀၂၀ ပတာင်သူ % ရိတသ်ိမ်ျေးမ ီျေးသီျေးနံှမ ောျေး ကရောင်ျေးခ ရော၌ အခကအ်ခြဲမ ောျေး ကကံ ကတွေွေ့ခြဲ ရ ါသလောျေး? ၆၈ ၃၃ ၂၄ အကယ်၍ကကံ က တွေွေ့ခြဲ ရ ါက မညသ်ည ်အခက်အခြဲမ ောျေးမဖစမ်လြဲ? က ျေးနည်ျေးမခင်ျေး ၆၃ ၈၅ ၆၆ ဝယ်လုိအောျေးနည်ျေးမခ င်ျေး/ဝယ်လက်မရှိမခ င်ျေး ၃၂ ၁၆ ၂၀ က ျေးမ ောျေး ိတ် ောျေးမခင်ျေး ၂၈ ၁၇ ၁၀ အသွေောျေးအလော က န ်သတ် ောျေးမခ င်ျေး ၂၇ ၉ ၃၈ က ျေးကွေက ်ို ကဆောင်ရန ် ို ကဆောင် ဆ က်သွေယ်ကရျေးမ ောျေးမရှိမခင်ျေး ၂၅ ၀ ၁၁ ကလ လောမှုအကရ အတွေက် ၁၀၃ ၁၁၅ ၂ ၁၁ လောမည ်လမ ောျေးတွေင် ရိတသ်ိမ်ျေးမ ီျေးသီျေးနှံမ ောျေး ကရောင်ျေးခ ရော ၌ အခက်အခြဲမ ောျေး ကကံ ရနုိင်သည်ဟု င် ါသလောျေး? ၃၆ ၄၇ ၄၂ အကယ်၍ င် ါက မည်သည ်အခက်အခြဲမ ောျေးမဖစမ်လြဲ? က ျေးနည်ျေးမခင်ျေး ၇၅ ၅ ၅ ၄၀ ဝယ်လုိအောျေးနည်ျေးမခ င်ျေး/ဝယ်လက်မရှိမခ င်ျေး ၄၅ ၅ ၉ ၅ ၀ က ျေးမ ောျေး ိတ် ောျေးမခင်ျေး ၈ ၅ ၉ အသွေောျေးအလော က န ်သတ် ောျေးမခ င်ျေး ၁၅ ၁၅ ၇၁ က ျေးကွေက ်ို ကဆောင်ရန ် ို ကဆောင် ဆ က်သွေယ်ကရျေးမ ောျေးမရှိမခင်ျေး ၂၂ ၁၄ ၂၀ ကလ လောမှုအကရ အတွေက် ၃၁၇ ၃၈၄ ၄၀၁ ရင်ျေးမမစ်: IFP RI/MS R ဖနု်ျေးစစ်တ မျ်ေး (ဇွေန် လ၊ ဩ ဂုတ် လနှ င ် က အောက်တို ဘော၊ ၂၀၂ ၀ မ ည န်ှစ်) ိုက် ျားပ ျားြဟိုတ်ပသာ ျီား ွာျားပ ျားလို ်ငန်ျား၊ အလို ်အက ိုင်န င ် ပ ွေ့ပမ ာင်ျားလို ်က ိုင်မြင်ျား COVID-19 သည ် ဩဂုတ်လနှင ် စက်တင်ဘောလတိ ုတွေင ် စိုက် ိျေးကရျေးကန စောျေးအလု အ်ကိငုက် ေါ်တွေင် သက်ကရောက်မှု ရှကိနဆြဲ မဖစ်ကသော်လည်ျေး စိုက် ိျေးကရျေးမဟတု်ကသော ကန စ ောျေးလု သ်ောျေးနှင ်စီျေး ွေောျေးကရျေးလု ်ငန်ျေးမ ောျေးက ေါ်တွေင် သက်ကရောက်မှု က် ိ၍ု ကလ ော နည်ျေး လောသညက်ိ ု ကတွေွေ့ရှရိသည်။ ကမဖဆိသုူမ ောျေးအနက် ၂၆ ရောခိငုန်ှုန်ျေးသည် ဤကောလတွေင် စိုက် ိျေးကရျေးကန စောျေးအလု အ်ကိငုက်ို 6 လု က်ိငုက်လ ရိှသည်ဟု ကမဖဆိခုြဲ ကသော်လည်ျေး ကမဖဆိသုူ ၂၁ ရောခိငုန်ှုန်ျေး မှောမူ ယခနုှစ်မသှော လု က်ိငုခ်ြဲ ကကကောင်ျေး ကမဖဆိုခြဲ သည် ( ံ ု ၂)။ အမ ိျေးသမီျေးအနည်ျေးငယ် (၃၀%) သည် စိုက် ိျေးကရျေးကန စောျေးအလ ု်အကိငုရ်ှောရောတွေင် အမ ိျေးသောျေးမ ောျေး (၆၇%) က် အခကအ်ခြဲမ ော ျေး ကတွေွေ့ရိှခြဲ ကကကောင်ျေးကုိ တင်မ ခြဲ ကကသည်။ ဤကတွေွေ့ရှခိ က်သည် ံမုနှ်အောျေးမဖင ် အမ ိျေးသမီျေးမ ောျေး (၂၉%) သည် အမ ိျေးသောျေးမ ောျေး (၂၃% ) က် ိ၍ု စိုက ် ိျေးကရျေးကန စ ောျေး အလု အ်ကိုင်ကိ ုလု က်ိငုက်ကသည်ဆိသုည ် ကတွေွေ့ရှခိ က်နှင ် ကိကုညီ်မှုရိှသည်။ ယခနုှစ ်ဩဂုတ်လနှင ် စက်တင်ဘောလအတွေငျ်ေးတွေင်လညျ်ေး အမ ိျေးသမီျေးမ ောျေး (၂၈%)သည် စိုက် ိျေးကရျေးကန စ ောျေးအလု အ်ကိငုက်ိ ု အမ ိျေးသောျေးမ ောျေး (၁၄%) က် ိ၍ုလု ်ကိငုခ်ြဲ ကကသည်။ ကမမယော ိငုအ်ိမက် ောငစ်ုမ ောျေး (၃၇%) နှင ်နိှုငျ်ေးယဉှ ်ါက ကမမယောမြဲ အိမ်က ောငစ်ု (၅၈%) မှ ကမဖဆိသုူမ ောျေးသည် စိကု် ိျေးကရျေးကန စောျေး အလု အ်ကိုင်ရေှာကဖွေရောတွေင် ကတွေွေ့ရှိရသည အ်ခက်အခြဲမ ောျေးကိ ု ိ၍ုတင်မ ကကသည်။ သို ကသော် ကမမယောမြဲ အိမက် ောငစ်မု ောျေး မှ ကမဖဆိသုူမ ောျေးသည ် စိုက် ိျေးကရျေးကန စောျေးအလု အ်ကိုင်အခွေင ်အလမ်ျေးကို ယခငက်ောလမ ောျေးကြဲ သို ( ံုမှနန်ှစ်မ ောျေးတွေင် ၂၃% နှ င ် ယခနုှစ်တွေင ် ၂၂%) ရရှိကနဆြဲမဖစ်သည်။ တစန်ညျ်ေးအောျေးမဖင ် ကမမယော ုိင်အိမ်က ောင်စုမ ောျေးမ ှ ကမဖဆိသုူမ ောျေးသည ် စိုက် ိျေးကရျေးကန စ ော ျေး အလု အ်ကိုင်ရရှမိှုမှော မ ောျေးစွေောက ဆင်ျေးသညက်ိ ုကတွေွေ့ရှရိသည။် ံို ၂။ ပနေ့ ာျားအလို အ်က ိုင်နှုန်ျားသည် ဩဂိုတ်- က်တငဘ်ာလတ ိုေ့တွင် ထ ြ်ကံ ဆင်ျားမြင်ျား၊ ိုက် ျားပ ျားြဟိုတ်ပသာပနေ့ ာျားအလို ် (NFWE) သည် ိုက် ျားပ ျားပနေ့ ာျားအလို ်(FWE) ထက် ို၍ က ဆငျ်ားလာမြငျ်ား ရင်ျေးမမစ်: IFP RI/MS R ဖနု်ျေးစစ်တ မျ်ေး (ဇွေန် လ၊ ဩ ဂုတ် လနှ င ် က အောက်တို ဘော၊ ၂၀၂ ၀ မ ည န်ှစ်) ဩဂုတ်လနှင ် စက်တင်ဘောလတိ ုတွေင် စိုက် ိျေးကရျေးမဟတု်ကသော ကန စ ောျေးအလ ု်အကိငုန်ှင ် စိကု် ိျေးကရျေးကန စောျေးအလု အ်ကိုင် တိ ုတွေင ် ံမုှနအ်ောျေးမဖင ် လု က်ိငုက်လ ရိှကကကောင်ျေးတင်မ ခြဲ သည ်ကမဖဆိသုူရောခိုင်နှုနျ်ေး (၂၆%) မှော တညူကီကသည်။ သို ရောတွေင် စိုက် ိျေးကရ ျေး မဟုတ်ကသောကန စောျေးလ ုသ်ောျေး ရောခိုင်နှုန်ျေးကတေ်ာကတေ်ာမ ောျေးမ ောျေး (၇၀%) သည် ယခနုှစ်တွေင ်အလု ရ်ှောရောတွေင် အခက်အခြဲမ ောျေး ကက ံက တွေ ွေ့ ခြဲ ကကမ ီျေး ကမဖဆိုသ ူ ၁၅ ရောခိုင်နှုန်ျေးသညသ်ော ယခနုှစတ်ွေင် စိုက် ိျေးကရျေးမဟတု်ကသောကနစောျေးအလု က်ိ ု လု က်ိငုခ်ြဲ ကကသည် ။ ၎ငျ်ေးကတွေွေ့ရှခိ က်သည် ကဖကဖော်ဝါရီ-ကမလအတွေင်ျေးစစ ်တမ်ျေးမ ှ စိုက် ိျေးကရျေးမဟုတ်ကသောအလု အ်ကိုင်နှင ် လု သ်ောျေးရရှမိှုနှင ် တသ်ကသ်ည ် ကတွေွေ့ရိှခ က်နငှ ် အကမခအကနတမူ ီျေး ဇွေန်-ဇလူိုင်လတိ ုန ှင ် နိှုငျ်ေးယှဉ် ါက ိ၍ုဆိျုေးရ ောျေးလောကကကောင်ျေး ကတွေွေ့ရှရိသည်။ တဖ န် အမ ိျေးသမျီေးကမဖဆိုသူမ ောျေးသည် အမ ိျေးသောျေးကမဖဆိုသူမ ောျေး က် ယခနုှစ်တွေင ်အလု အ်ကိုင်ကို ိ၍ု နိ်ျေး ောျေးနိငုက်ကကောင်ျေး ကတွေွေ့ရသည်။ ယခင်စစ ်တမ်ျေးကကောက်ယူခြဲ သည ်ကောလမ ောျေးနငှ ် နိှုငျ်ေးယှဉ် ါက ဩဂုတ်လနှင ်စက်တငဘ်ောလတိ ုတွေင ်လု င်န်ျေးမ ောျေး၏ ရောခိုင်နှု န် ျေး အကတောမ် ောျေးမ ောျေးသည် COVID-19 ကကကောင ် ိခိကု်မှုမ ောျေးရှိကကကောငျ်ေး ကတွေွေ့ရိှခြဲ ရသည် (ဇယောျေး ၃)။ စိက်ု ိျေးကရျေးမဟုတ်ကသော လု င်န် ျေး မ ောျေးအနက ် ၇၃ ရောခိုင်နှုန်ျေးကက ော်သည် COVID-19 က က်ရောဂါမဖစ် ွေောျေးမှုကကကောင ် ဆိုျေးရ ောကသော ိခိကု်မှုမ ောျေးနှင ် ရင်ဆိုင်ကန ရ ကကကောင်ျေးကိ ု တငမ် ခြဲ ကကသည်။ ကဖ ကဖေ်ာဝါရ-ီကမလအတွေငျ်ေးတွေင် ၅၃ ရောခိုင်နှုန်ျေးနငှ ် ဇွေန် -ဇလူိုင်လတိ ုတွေင ် ၄၂ ရောခိုင်နှုန်ျေးတို သ ညသ်ော ဆိုျေးရ ောျေးကသော ခိိုက်မှုမ ောျေးနှင ် ရငဆ်ိုင်ကနရကကကောင်ျေးတင်မ ခြဲ ကကသည်။ အမ ိျေးသမီျေး ဦီျေးကဆောင်သည ်စိုက် ိျေးကရျေးမဟုတ်သည လ် ု်ငန် ျေး နှင ် အမ ိျေးသောျေးဦျေးကဆောင်သည ် စိုက် ိျေးကရျေးမဟတု်သည ်လု ်ငနျ်ေးမ ောျေးကကောျေး၌ ကတွေွေ့ကကံ ရသည ် အခကအ်ခြဲမ ောျေးမှော ကွေြဲမ ောျေးမခောျေးနောျေး မှု မရှိ ါ။ ကက ျေးလက်ကဒသရှိ စိုက် ိျေးကရျေးမဟတု်ကသော လု င်န်ျေးမ ောျေးနှင ် အလု အ်ကိုင်တုိ က ေါ်တွေင် ကမေ္ာ က ်ကရောဂါကကကောင ် ိခိကု်မှုမ ောျေးဆက်လက်မဖစ် ွေောျေးကနမ ီျေး ၎ငျ်ေးကဏ္ဍအက ေါ်တွေင ် ိခိကု်မှုအသစ်မ ောျေးလညျ်ေး ရှကိနကကကောငျ်ေးကို ဩဂုတ်လနှ င ် စက်တင်ဘောလတိ ုတွေင ် COVID-19 ကကကောင ် ိခိကု်မှုရှိသည်ဟတုင်မ ခြဲ သည ်လု င်န်ျေးရောခိုင်နှုန်ျေးမှ အကလျေးက ျေးကဖေ်ာမ ကနသည်။ 0 5 10 15 20 25 30 35 ကဖကဖောဝ်ါ ရီ-ကမ ဇွေန-်ဇူလိငု် ဩဂုတ-်စက်တင်ဘော ံုမှနန်စှအ်တွေငျ်ေး FWE တွေင် လု ်ကုိငမ်ခငျ်ေး ယခုနစှတ်ွေင် FWE တွေင် လု ်ကုိင်မခင်ျေး ံုမှနန်စှအ်တွေငျ်ေး NFWE တွေင် လု ်ကုိငမ်ခငျ်ေး ယခုနစှတ်ွေင် NFWE တွေင် လု ်ကုိင်မခင်ျေး 7 ဇယ ား ၃။ COVID-19 သည ်စ ားပ ားရ ားလုပ်ငန်ားမ ားအရပေါ် မ ားစ ဆက်လကထ်ခိိုက်ရနမှုမ ား ပေပော်ဝါ ီ-ပြ၊ ၂၀၂၀ ျီား ွာျားပ ျားလို ်ငန်ျား % ဇွန-်ဇူလ ိုင်၊ ၂၀၂၀ ျီား ွာျားပ ျားလို ်ငန်ျား % ဩဂိုတ-် က်တင်ဘာ၊ ၂၀၂၀ ျီား ွာျားပ ျားလို ်ငန်ျား % COVID-19 သည် သင ်လပု်ငန််းအပပေါ် အက ှိ ်းသက်ပရောက်မှုမ ော်းရ ှိခ ပါသလော်း? ၅ ၃ ၄၂ ၇၃ ရ ှိလျှင်, မည်သည အ်ခက်အမ ော်းဖြစ်သနည််း လုပ်ငန််းပှိတရ်န်တွန်အော်းပပ်းခံရဖခင််း ၆ ၂ ၃ အလုပ်မလုပ်ရဖခင််း(ဝယ်သူမရ ှိဖခင််း) ၂၅ ၁၁ ၃၄ ပံုမ နထ်က်အလုပ်ပလ ော နည််းဖခင််း ၂၆ ၂၅ ၃၉ အပ ကွ်းဖြင ်ဝယယူ်သည ်ဝယသ်ူမ ော်း မ ော်းဖပော်းလောဖခင််း ၂ ၁ ၁၂ လုပ်ငန််းသစ်တစ်မ ှိ ်းပဖပောင််းလှိကု်ရဖခင််း ၁၃ ၉ ၃ Observations ၂ ၄၃ ၁၉၇ ၂၀၃ ရင်ျေးမမစ်: IFP RI/MS R ဖနု်ျေးစစ်တ မျ်ေး (ဇွေန် လ၊ ဩ ဂုတ် လနှ င ် က အောက်တို ဘော၊ ၂၀၂ ၀ မ ည န်ှစ်) မမန်မော ကက ျေးလက်အိမက် ောငစ်မု ောျေးအတွေက ်အမခောျေးအကရျေးကကီျေးသည ် ဝငက်ငွေအရင်ျေးအမမစ်မှော မ ညတ်ွေင်ျေးနှင ်မ ည ်သို သွေောျေးကရော က် အလု ်လု ်ကိငုက်နကိုင်ကနသည ် ကရ ွေ့ကမ ောငျ်ေးလု သ်ောျေးမ ောျေးမ ှ လ ြဲကမ ောင်ျေးကငွေမ ောျေးမဖစ်သည်။ အိမက် ောငစ်အုောျေးလံုျေးအနက် ၂ ၈ ရောခိုင်နှုန်ျေးသည ် လ ြဲကမ ောင်ျေးကငွေမရှရှိကသော ဝငက်ငွေသည် ဩဂုတ်လနှင ် စက်တင်ဘောလတိ ုတွေင ် ံမုှန် က ်ိ၍ု မ ောျေးစွေောကလ ော န ည်ျေး (အန ညျ်ေးဆံုျေး ၂၀% ကလ ော နညျ်ေး) ကကကောင်ျေး တင်မ ခြဲ ကကမ ီျေး ၅ ရောခိုင်နှုန်ျေး မှော လ ြဲကမ ောင်ျေးကငွေဝင်ကငွေသည် ံမုှန ်က် ုိ၍ အန ညျ်ေးငယ်ကလ ော နည်ျေး (၂၀% ိကလ ော နညျ်ေး) ကကကောငျ်ေး ကဖေ်ာမ ခြဲ ကကသည်။4 ဝင်ရင ဆ ုားရ ှုားခ ခ င်ားနှင ်ထိုဆ ာုးရ ှုားမှုကိ ုကိုငတ် ယရ်ခြေ ှင်ားခခင်ားနညာ်းလမာ်းမ ား အှိမ်ပထောငစ်ု၏ ဝငပ်ငွအပပေါ် COVID-19၏ သက်ပရောက်မှုမ ော်းသည ်ဖမင တ်ကလ် က်ရ ှိသည်။ ဩဂုတ်န င ်စကတ်င်ဘောလမ ော်းတွင် အှိမ်ပထောငစ်ုမ ော်း၏ (၇၂)% သည ်ဝငပ်ငွမ ော်းပံုမ န်ထက်ပလ ော နည််းသွော်းပ ကောင််း အစီရင်ခ ံကသည်။ ဝငပ်ငွ ပလ ော က သွော်းသည်ဟု ပဖြဆှိုပသောအှိမပ်ထောငစ်ုရောခှိုင်နှုန််းသည် ဇနွ်-ဇလူှိုင်တငွ၅်၇%၊ ပြပြေ်ာဝါရီ- ပမလတွင် ၅၆% (ဇယော်း ၄) သောရ ှိပသောပ ကောင ် သှိသှိသောသောပလ ော က လောဖခင််းဖြစ်ပပ်ီး ထှိုသှိုို့ဝငပ်ငွပလ ော က လောသည အ်ှိမ်ပထောင်စုမ ော်း တှိ်ုးလောဖခင််းသည ် ဝငပ်ငွပလ ော က လောသည ် စှိကု်ပ ှိ ်းပဖမပှိငုဆ်ှိငုပ်သော အှိမ်ပထောင်စုရောခှိုင်နှုန််း ဖမင တ်ကလ်ောပသော ပ ကောင ်ဖြစသ်ည်။ မည်သှိုို့ပင ် ဝငပ်ငွ ပလ ော နည််းလောသည ် စှိုက်ပ ှိ ်းပဖမပှိငုဆ်ှိုင်ပသော အှိမ်ပထောင်စုရောခှိုင်နှုန််း ဖမင ်တက ် လောသည်ဟုဆှိပုစကောမ ူ စှိုကပ် ှိ ်းပဖမ မပှိုင်ဆှိငုပ်သောအှိမ်ပထောငစ်ုမ ော်းတွင် ဝငပ်ငွပလ ော နည််းလောဖခင််းကှိ ု ပှုိမှုိပတွွေ့ရသည် (ပဖမယော ုိင် ၇၀% န င ် ပဖမယောမ ၇၉%)။ ဝငပ်ငွက ဆင််းမှုပ ကောင ် စုပဆောင််းပငွမ ော်းကှိုအသံ်ုးမ ဖခင််း ၇၈%၊ အစော်းအပသောကအ်တကွ် ကုနက် မည ်အသံ်ုးစရှိတမ် ော်း ပလ ော ခ ရဖခင််း ၆၁% စသည်ဖြင ် လုပပ်ဆောငပ်ဖြရ င််းရပ ကောင််း ပတွွေ့ရသည။် သှိုို့ပသော ် ဩဂုတ်လန င ် စက်တင်ဘောလတွင် ဝငပ်ငွပလ ော က လောသည အ်တကွ် ပှိငုဆ်ှိုင်မှုမ ော်းကှိုပရောင််းခ သည ် အှိမ်ပထောင်စုရောခှိုင်နှုန််းမ ော ၃၆% ရ ှိပပီ်း ပငွပခ ်းယသူည ် အှိမ်ပထောငစ်ုမ ော ၃၇% ရ ှိသညက်ှိ ုပတွွေ့ရသည။် 4 Households who do not normally receive remittances and also did not receive remittances in the last two months are classified here as obtaining the same remittance income as usual. 8 ဇယာျား ၄။ ဩဂိုတ်လန င ် ကတ်င်ဘာလတွင် ဝငပ်ငွပလ ာ နညျ်ားလာသည ်အ ြ်ပထာင ်ို ာြ ိုငန်ှုန်ျား ိုြ ာျားလာမြင်ျား ရြေရြေ ်ဝ ါ -ရမ ၊ ၂ ၀ ၂၀၊ ရတ င်သူ % ဇ န-်ဇလူို င်၊ ၂၀၂ ၀၊ ရတ င်သူ % ဩဂုတ်-စက် တင် ဘ ၊ ၂ ၀၂၀၊ ရတ င်သူ % ပမေဆ ို သူအာျား လံိုျား ိုက် ျား ပမြ ိုငဆ် ိုင်သူ ိုက် ျားပမြ ြ ိုင်ဆ ိုင်သူ ပမေဆ ိုသူ အာျားလံိုျား ိုက် ျားပမြ ိုငဆ် ိုင်သူ ိုက် ျားပမြ ြ ိုင်ဆ ိုင်သူ ပမေဆ ို သူအာျား လံိုျား ိုက် ျားပမြ ိုငဆ် ိုင်သူ ိုက် ျားပမြ ြ ိုင်ဆ ိုင်သူ COVID-19ပ ကောင ်ဝင်ပငွပလ ော က လောသ ည အ်ှိမပ်ထောင်စု စုစုပပါင််း ၅၆ ၄ ၉ ၇၂ *** ၅၇ ၅၃ ၇၁ ** ၇၂ ၇၀ ၇၉ * ဝငပ်ငွပလ ော နည််းဖခင််းပ ကောင ် နည််းလမ််းတစ်ခုခုသံု်း၍ ကှိုငတ်ွယ်ပဖြရ င််းခ ရသည ် အှိမပ်ထောင်စုမ ော်း စုကဆော င်ျေးကငွေ ကို အ သ ံုျေးမ မခင်ျေး ၇၈ ၇၇ ၈ ၀ ၇၀ ၇၀ ၇၀ ၇၈ ၈ ၂ ၆၉ ပှိုငဆ်ှိုင်ပသောပစစည််းမ ော်းပရောင််းဖခင််း ၃၅ ၃၃ ၃၈ ၂၆ ၂၂ ၃၃ ၃၆ ၃၃ ၄ ၄ ပငွပခ ်းယူဖခင််း ၄ ၁ ၃၇ ၄ ၇ ၃၅ ၃၆ ၃၃ ၃၇ ၄ ၁ ၃၀ အစော်းအပသောက်ကုန်က စရှိတ်မ ော်းပလ ော ခ ဖခင််း ၅၅ ၅၂ ၆၄ * ၅၉ ၅၇ ၆၃ ၆၁ ၅၉ ၆၅ COVID-19နှင ဆ် က် စ ၍် အစိျုေးရ မှ က ောက် ံ က ျေးကသော လ ြဲကမ ောငျ်ေးကငွေ / စစ ည်ျေးကို လ ကခ်ံမ ခင်ျေး ၃၆ ၂၄ ၆၁ *** ၈ ၅ ၈ ၄ ၈ ၈ ၉၇ ၉၇ ၉၈ COVID-19နှင ဆ် က် စ ၍် NGO (သှိုို့) ပဂုဂလှိကမ ှ က ောက် ံ က ျေးကသော လ ြဲကမ ောငျ်ေးကငွေ / စစ ည်ျေးကို လက်ခံ မခင်ျေး ၈ ၇ ၉ ၂ ၂ ၃ ၁ ၁ ၂ ကလ လောမှုအ ကရအ တွေက် ၆၀ ၆ ၅၂၂ ၈ ၄ ၅၄၃ ၄၇၄ ၆၉ ၅၀၃ ၄ ၄ ၁ ၆၂ ရင်ျေးမမစ်: IFP RI/MS R ဖနု်ျေးစစ်တ မျ်ေး (ဇွေန် လ၊ ဩ ဂုတ် လနှ င ် က အောက်တို ဘော၊ ၂၀၂ ၀ မ ည န်ှစ်) မတှ်ခ က။် * သ ည် စစ် တမ်ျေးက ကော က် ယူခ ြဲ သည ် “ က မမယ ော ိုင်” နှင ် “ က မမယ ော မြဲ ” အိမ်က ောင်စု မ ောျေး ၏ အခ ိျေး သ ည် စော ရင်ျေးအင်ျေးအရ သ ိသိသ ောသော ကွေြဲမ ောျေးမခ ောျေးန ော ျေး မှု ရှိကက ကောင်ျေး မ သ မခင်ျေး မ ဖစသ် ည်။ * p < 0.10, ** p < 0.05, *** p < 0.01။ COVID-19 ပ ကောင ်ဖြစ်ပပေါ်လောပသော ဆှို်းက ှိ ်းသက်ပရောက်မှုမ ော်းကှို ပလ ော ခ ရန် အစှိ်ုးအပနဖြင ် ပစစည််း/ပငွပ က်းမ ော်း ပှုိမှုိ ပထောက်ပံ လောသည်ကှို ပတွွေ့ရပပီ်း ဩဂုတ်လန င ် စက်တင်ဘောလတှိိုု့တွင ် အှိမပ်ထောငစ်ုအော်းလံ်ုးနီ်းပါ်း ထှိုအပထောက် အပံ မ ော်းကှို ရပ ကောင််းပတွွေ့ရသည်။ ၂၀၂၀ ခုန စ်၊ ပြပြေ်ာဝါရီန င ်ပမလတှိုို့တွင် အစှို်းရအပထောက်အပံ ရပသော အှိမ်ပထောငစ်ု ရောခှိုင်နှုန််းမ ော ၃၆% သော ရ ှိပသောပ ကောင ် လွန်စွောတှိ်ုးလောသညက်ှိပုတွွေ့ရသည။် အစှို်းရအပထောက်အပံ သည် ဝငပ်ငွပလ ော က ဖခင််းအတွက ် ၉၉% နီ်းပါ်း အပထောကအ်ကဖူပ သည်ကှိုပတွွေ့ရပပီ်း ပ မ််းမျှပထောက်ပံ ပငွမ ော ၄၀,၀၀၀ က ပ် ဖြစသ်ည်။ အှိမပ်ထောငစ်ု သံု်းဆယ ်သံု်းရောခှိုင်နှုန််းက လျှပ်စစ်မတီောခမ ော်းပလ ော ခ ပပ်းဖခင််းန င ် ပဖခောက်ရောခှိုင်နှုန််းက စော်းနပ်ရှိကခောအပထောကအ်ပံ အပနဖြင လ် အစှို်းရမ ရရ ှိပ ကောင််းကှို တင်ဖပ ကသည်။ ၂၀၂၀ ခုန စ်၊ ဩဂုတ်န င ် စက်တငဘ်ောတှိုို့တွင် အဖခော်းပသော ပုဂဂလှိကအြွ ွေ့အစည််းမ ော်းမ အပထောကအ်ပံ ရရ ှိမှု မရ ှိသပလောက်နည််းသည်ကှိလု ပတွွေ့ရသည ် ၁%။ အပထောက်အပံ မ ော်းကှိ ု လက်ခသံူမ ော်းသည ် အှိမ်ပထောင်စုဝငအ်မ ှိ ်းသော်းမ ော်း ဖြစ်ပ ကောင််းကှိ ုအှိမ်ပထောငစ် ု၇၁% တွင် ပတွွေ့ရသည်။ COVID-19 ၏ အာဟ အရပေါ်သက်ရ က်မှု စစ်တမ််းသံု်းခလုံ်ုးတွင် ပံမု နအ်ပဖခအပနထက ်ဟင််းသီ်းဟင််းရကွမ် ော်းကှိုပှိုမှိုစော်းသံု်းလောကှိုပတွွေ့ရပသောလ်ည််း အသော်းန င ်ငါ်းစော်းသံု်းမှု အကကှိမ်ပရန င ်ပမောဏပလ ော နည််းလောပ ကောင််းကှိ ု(ဇယော်း ၅) တွင် ပြေ်ာဖပထော်းသည ်အတှိငု််း ပတွွေ့ရသည်။ ပြပြေ်ာဝါရီန င ် ပမလန င ် ယ ဉလ်ျှင် ဇနွန် င ဇ်လူှိုင်လတငွ ် အသော်းငါ်းပံမု န်ထကပ်လ ော စော်းသည ် အှိမပ်ထောငစ်ုအပရအတွက ် နည််းလောသညက်ှိ ု ပတွွေ့ရ ှိရ ပသောပ ကောင ် ပံမု နအ်ပဖခအပနသှိုို့ဖပန်ပရောက်မည ်အပဖခအပန အနည််းငယက်ှိပုတွွေ့ခ ရပသော်လည််း ဩဂုတ်န င ်စက်တငဘ်ောလ မ ော်းတငွ ် အသော်းငါ်းစော်းသံု်းမှုနှုန််း ဖပန်လညပ်လ ော က လောကှိ ု သည်ပတွွေ့ရသည။် အှိမ်ပထောငစ်ုရောခှိုင်နှုန််း ၃၉% သည ် အသော်း ပလ ော စော်းသညက်ှိုပတွွေ့ရပပ်ီး ၂၇% သည ်အသော်းပမောဏအနည််းငယ်ကှိုသော စော်းသံု်းသည်ကှိုပတွွေ့ရသည။် သံု်းဆယရ်ောခှိုင်နှုန််းပသော အှိမ်ပထောငစ်ုမ ော်းသည် ငါ်းကှိုပလ ော ၍စော်းသံု်းပနပပီ်း န စဆ်ယ သ်ံု်း ရောခှိုင်နှုန််းသည် ငါ်းပမောဏ အနည််းငယက်ှိသုော စော်းသံု်းပနသည်ကှို ပတွွေ့ရသည။် 9 ဇယာျား ၅။ ပေပော်ဝါ ီန င ်ပြလက သ ိုေ့ အသာျားအြ ျားြ ျား ာျားသံိုျားြှုပလ ာ က လာမြငျ်ား ဧပ ပ -ရမ၊ ၂၀၂၀၊ ပမေဆ ိုသူ % ဇ န-်ဇူလိငု်၊ ၂၀၂ ၀၊ ပမေဆ ိုသူ % ဩဂုတ-်စက်တင် ဘ ၊ ၂၀၂၀၊ ပမေဆ ိုသူ % ံုမှန ်က် အသာျား ကလ ော စောျေးခြဲ ါသလောျေး။ ၃၉ ၂၄ ၃၉ အသာျား မောဏအ နည်ျေးငယ်သောစောျေး သံုျေးခြဲ ါသ လောျေး။ ၃၇ ၂၄ ၂၇ [အကယ်၍ အသ ားပလ ော စော်းခ သည်ဆှိုပါက] အသာျား စောျေးသံုျေးမှု မော ဏ သို မဟုတ် အကကိမက်ရ ဘောကကကောင ်က လ ော ခြဲ ါသ လြဲ? ဝင်ကငွေက ဆင်ျေးမခ င်ျေး ၇၈ ၈၃ ၈၈ အသောျေးဝယ်ယူ မ ရရှိနုိင်မခင်ျေး ၁၃ ၂ ၁၆ ပ ်းနှုန််းဖမင ်မော်းဖခင််း ၁၆ ၁၉ ၆ COVIDပရောဂါ ကူ်းစက်ခံရမည်ကှိုပ ကောကရ်ွံွေ့ဖခင််း ၁၂ ၁၀ ၁၀ အဖခော်း ၁၁ ၁၂ ၃ ံုမှန ်က် ငါျား က လ ော စောျေးခြဲ ါသလောျေး။ ၂၉ ၁၈ ၃၀ ငါျား မောဏအနည် ျေးငယ်သောစောျေးသ ံုျေးခြဲ ါသလောျေး။ ၂၆ ၁၇ ၂၃ [အကယ်၍ ငါျား ပလ ော စော်းခ သည်ဆှိုပါက] ငါျား စောျေးသံုျေး မှု မောဏ သို မဟတု် အကကိမ်ကရ ဘောကကကောင က်လ ော ခြဲ ါ သလြဲ? ဝင်ကငွေက ဆင်ျေးမခ င်ျေး ၆၇ ၆၅ ၈၁ အသောျေးဝယ်ယူ မ ရရှိနုိင်မခင်ျေး ၁၂ ၁၄ ၂၂ ပ ်းနှုန််းဖမင ်မော်းဖခင််း ၁၃ ၁၂ ၄ COVIDပရောဂါ ကူ်းစက်ခံရမည်ကှိုပ ကောကရ်ွံွေ့ဖခင််း ၁၀ ၇ ၈ အဖခော်း ၂၆ ၁၅ ၁၀ ပံုမ နထ်က် ဟင််းသီ်းဟင််းရွက်မ ော်းကှို ပလ ော စော်းခ ပါသလော်း။ ၂ ၂ ၃ လှိပမ္ော်ပရောင်ရ ှိပသော ဟင််းသီ်းဟင််းရကွ်မ ော်းကှိ ုပလ ော စော်းခ ပါသလော်း။ ၄ ၀ ၃ အစှိမ််းပရောင်ရ ှိပသော ဟင််းသီ်းဟင််းရကွ်မ ော်းကှိ ုပလ ော စော်းခ ပါသလော်း။ ၃၃ ၂၅ ၂၀ အဖခော်းပသော ဟင််းသီ်းဟင််းရွက်မ ော်းကှို ပလ ော စော်းခ ပါသလော်း။ ၁၄ ၉ ၆ အမ ှိ ်းသမီ်းမ ော်းအတွက် အစော်းအစော အမ ှိ ်းအမည် ကွ ဖပော်းမှုနှုန််း (MDD-W) ၆.၄ ၆.၄ ၆.၈ ကလ လောမှုအကရ အတွေက် ၆၀၆ ၅၄၃ ၅၀၃ ရင်ျေးမမစ်: IFP RI/MS R ဖနု်ျေးစစ်တ မျ်ေး (ဇွေန် လ၊ ဩ ဂုတ် လနှ င ် က အောက်တို ဘော၊ ၂၀၂ ၀ မ ည န်ှစ်) အသော်းငါ်းစော်းသံ်ုးမှုပလ ော နည််းလောသည ် အဓှိကအပ ကောင််းရင််းမ ော ဝငပ်ငပွလ ော နည််းလောဖခင််းပ ကောင ် ဖြစသ်ည်ကှို ပတွွေ့ရသည။် အသော်းငါ်းပ ်းနှုန််းမ ော်းဖမြှင ်တက်လောဖခင််းန င ် သော်းငါ်းစော်းသံု်းဖခင််း(သှိုို့) ဝယယ်ဖူခင််းတှိုို့မ COVID-19 ကူ်းစက်ခရံမည်ကှို စှို်းရှိမ်ဖခင််းပ ကောင ်လ ပါဝငသ်ည်။ပြပြေ်ာဝါရီလန င ်ပမလစစတ်မ််းတွင် အသော်းငါ်းပလ ော စော်းသည ် အပ ကောင််းရင််းကှိုပမ်းဖမန််းခ ရော အှိမ်ပထောငစ် ု၁၃% န င ်၁၂% တှိိုု့က ဝယမ်ရပသောပ ကောင ်ဖြစသ်ည်ဟ ုအသီ်းသီ်း ပဖြဆှိ ုကသည်။ အသော်းငါ်းရရ ှိနှိုငမ်ှုန င စ်ပလ် ဉ််း၍ အခကအ်ခ အနည််းငယ်ရ ှိပ ကောင််းကှို ဇနွန် င ဇ်လူှိုင်လ စစတ်မ််းတငွ ် ပတွွေ့ရပပီ်း ဩဂတု်န င ် စက်တငဘ်ောလတှိိုု့တွင ် အသော်းငါ်း စော်းသံု်းမှု ပလ ော နည််းဖခင််းမ ော အသော်းရရ ှိနှိုငရ်န်ခက်ခ ဖခင််း ၁၆% န င ်ငါ်းရရ ှိနှိုငမ်ှုခက်ခ ဖခင််း ၂၂% တှိိုု့ဖြစ်ပ ကောင််းကှိ ုပတွွေ့ရသည။် အသ ောျေးငါျေးစောျေးသံျုေးမှုနှုန်ျေးက ဆငျ်ေးလောသည အ်ခ က်နှင ် မတညူကီသောအခ ကမ်ှောကမဖဆိုသူမ ောျေးသည် ၎ငျ်ေးတို တဝ်န်ျေးက င်တွေင် ရှကိသောအသီျေးအရ က်မ ောျေးကို ိမုိခုူျေးဆွေတစ်ောျေးကသောက်လောက သည်ကိုကတွေွေ့ရမ ီျေး ဩဂုတ်နှင စ်က်တင်ဘောလတိ ုတွေင ် အသျီေးအရ က် စောျေးသံုျေးမှုနှုနျ်ေးအနည်ျေးငယ ် ်မမင ်လောသည်ကိုကတွေွေ့ရသည်။ ဩဂုတ်နှင ်စကတ်င်ဘောလမ ောျေးတွေင ် နမူနောအိမ်က ောငစ်ုမ ောျေး ၏ အစ ောျေးအစ ောျေးအမ ိျေးအစောျေး ကွေြဲမ ောျေးမှုနှုန်ျေး ၆. ၈ သည ် ခခံ ငံုကကည ်မညဆ်ိုလ င ် ဆက်လက်မမင ်မောျေး လောကနမ ီျေး ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ တွေင်မ လု ခ်ြဲ ကသော အကမခခစံစ်တမ်ျေးမှ ရလဒ ် ၄.၉ နှင ် နိှုငျ်ေးယဉှလ် င် သသိသိောသော မမင မ်ောျေးကနသညက်ိကုတွေွေ့ရသည်။ သို က သ ော် တယ်လီဖုန်ျေးစစတ်မျ်ေးသံုျေးခစုလံုျေးမှကတွေွေ့ရှရိကသောအစ ောျေးအစ ော အမ ိျေးအစောျေး ကွေြဲမ ောျေးမှုနှုန်ျေးရလဒ်မ ောျေးကို ယံုကကညစ်ိတ်ခ စွေော နိှုငျ်ေးယှဉ် နိုငက်သော်လည်ျေး အကမခခစံစတ်မျ်ေးတွေင်အသံျုေးမ ခြဲ ကသော သုကတသနနညျ်ေးစနစ ်မေှာ ကမဖဆိသုူနှင ်မ ကန်ှောခ ငျ်ေးဆိုင် ကတွေွေ့ဆံုကမျေးမမနျ်ေးသ ည ် စန စမ်ဖစမ် ီျေး ဖနု်ျေးစစ်တမ်ျေးမ ောျေးသည် ဖနု်ျေးမဖင သ်ော ဆကသ်ွေယက်ကောက်ခမံခငျ်ေးမဖစ်ကသောကကကောင ် ိုစစတ်မျ်ေးနှစခ်ုမ ှွေက်လောကသ ော အစ ောျေးအစ ောအမ ိျေးအစောျေး ကွေြဲမ ောျေးမှုနှုန်ျေး တိျုေးတကလ်ောသညဟ်ူကသော ကကောက်ခ က်တွေင်အခ ိွေ့ကသော သံသယမ ောျေးရှိ ါသ ည။် 10 ဩဂုတ်လနှင စ်က်တငဘ်ောလမ ောျေးတွေင ်၉၀% ကသောအိမ်က ောင်စုမ ောျေးသည်က နျ်ေးမောကရျေးနှင ် က်သက၍် သတင်ျေး အခ ကအ်လက် မ ောျေးရှိခြဲ သ ည။် ၇၀% သည် အောဟောရနှင ် က်သက်ကသောသတင်ျေးအခ ကအ်လက်မ ောျေးရရှခိြဲ သည်ကိုကတွေွေ့ရ မ ီျေး အမ ိျေးသမျီေး( ၇၀% ) မ ောျေး က ် အမ ိျေးသောျေး (၈၁%)က ိုအောဟောရနှင ်ဆိငုက်သော သတင်ျေးအခ ကအ်လက်မ ောျေးကိ ု ရရှိသည်ဟု ကမဖဆိုကကကကကောငျ်ေးကို ူျေးမခောျေးစွေောကတွေွေ့ရသည်။ အကကံမ လို င်န်ျား ဉ်ြ ာျား COVID-19 ကရောဂါကကကောင ် မဖစ်က ေါ်လောကသော ကနောက်ဆက်တွေြဲဆိျုေးက ိျေးသက်ကရောက်မှုမ ောျေးသည ် ကက ျေးလကက်ဒသ ရှိ အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေး၏ ဝငက်ငွေအတွေက် စိုျေးရမိ်ဖွေယ်မဖစ်သည်။ မမန်မောနိုငင်အံစ ိျုေးရအကနမဖင ် COVID-19 အက ်အတညျ်ေး ကောလအတွေင်ျေး မိမိတုိ စစ်တမ်ျေးကကောက်ယူသည ် ကဒသရိှအမ်ိက ောင်စုမ ောျေး၏ အသက်ကမွေျေးဝမ်ျေးကက ကောင်ျေး အက ောက်အ ံ မ ောျေး ကုိ ကအောငမ်မင်စ ွေ ော မ လု က် ျေးနိုင်ခြဲ ကသော်လည်ျေး ကတွေွေ့ရှခိ က်မ ောျေးအရ စစ်တမ်ျေးကကောက်ယူသည က်ဒသ မ ောျေးတွေင ် ဝငက်ငွေအမ ောျေးအမ ောျေး က ဆငျ်ေးသွေောျေး သည်ကိ ု ကတွေွေ့ရမ ီျေး ိသုို ကလ ော နည်ျေးသွေောျေးသည ်အတွေက ် စုကဆောင်ျေးကငွေမ ောျေးကိုအသံျုေးမ ရမခငျ်ေး၊ အဓိကက ကသော ိငုဆ်ိုင်မှုမ ောျေး ကို ကရောငျ်ေးခ ရမခင်ျေး၊ ကငွေကခ ျေးယူရမခငျ်ေးနှင ် အစောျေးအကသောကအ်သံုျေးစရိတ်မ ောျေးကိုကလ ော ခ မခင်ျေး စသညမ်ဖင ် တံ ုမ နလ်ု က်ဆောငက်ကကောင် ျေး ကတွေွေ့ရသည။် ိုကြဲ သို မ မူကဆောင်ရ က်ခ က်မ ောျေးသည် လူ ၏ုက န်ျေးမောကရျေးနှင ် စည် င်သောယောဝကမ ောကရျေးကို ိခိကု်ကစန ိငုသ်ည် ။ မမန်မောနိုင်ငံအစ ိုျေးရနှင ်အမခောျေးဖွေံွေ့မဖိ ျေးကရျေးမတိ်ဘက်မ ောျေးအကနမဖင ် ကရောဂါ အက ဉျ်ေးအတည်ျေးကောလအတွေငျ်ေး ိုအမိ်က ောင်စုမ ောျေးကို ဆက်လက်ကညူ ီံ ိျုေးရန်နှင ် COVID-19 ကကကောင ် အသက်ကမွေျေးဝမ်ျေးကက ောင်ျေးလု င်န်ျေးမ ောျေးအက ေါ် ရုတ်တရက်မဖစက် ေါ်လောကသော အက အ်တညျ်ေးမ ောျေးကိုလြဲ ကညူကီမဖရှင်ျေးက ျေးနိငုရ်န် ကက ိျေး မျ်ေးကဆောငရ် က်ရမညမ်ဖစသ်ည်။ ကက ျေးလက်ကဒသရှိ စိုက် ိျေးကရျေးနှ င ် မသက်ဆိငုက်သောစီျေး ွေောျေးကရျေးလု ်ငန်ျေးမ ောျေးနှင ် အမခောျေးအလု အ်ကိငုမ် ောျေးကို က ောက် ံ မခငျ်ေးသည် စီျေး ွေောျေးကရျေးမ နလ်ည ်ူက ောငက်ရျေး ကို လ င်မမန်စွေောလု က်ဆောငန်ိုငရ်န် အဓိကကသော ခ က်မဖစသ်ည်။ အိမ်က ောငစ်ုမ ောျေးအကနမဖင ် အောဟောရနှင စ် ်ဆိငုက်သော သတငျ်ေးအခ ကအ်လကမ် ောျေးကိုမရူရှိသညက်ို ကတွေွေ့ရမ ျီေး ၎ငျ်ေးတို သည် သင ်တင ်မ တမ ျီေးအမ ိျေးအစောျေးစံလုင၍် အောဟောရမ ည ်ဝကသော အစ ောျေးအကသောက်မ ောျေးကို စောျေးကသောက်နိုင်ရန် ကကိ မ်ျေးကနကကသည်ကို ကတွေွေ့ရသည။် သို ကသော်လညျ်ေး ိုအောဟောရနှင ဆ်ိုင်ကသော အခ ကအ်လက်မ ောျေးကိ ု အမ ိျေးသမျီေးမ ောျေး က ် အမ ိျေးသောျေးက ုိမုိရရိှကနကကကောင်ျေးကုိကတွေွေ့ရသည်။ အမ ိျေးသမီျေးမ ောျေးသည် အမ်ိက ောင်စုအ တွေက် အစောျေးအစောခ က်မ တ်သည ် တောဝနယူ်ကလ ရိှသမဖင ် ၎ငျ်ေးတို သညအ်ိမတ်ွေင်ျေးအောဟောရအတွေကအ်ဓိကကနရောတွေင် ါဝင်မခငျ်ေးကကကောင ် အောဟောရနှင ် စ ်ဆိုင်ကသောအခ က်အလက်မ ောျေးကို အမ ိျေးသမျီေးမ ောျေးအောျေး အဓိက ောျေးက ျေးသင သ်ည။် ို အမ င ် အသောျေးငါျေးမ ောျေးစောျေးသံျုေးရောမှ COVID-19 ကျူေးစက်ခံရနိုင်မခင်ျေးစကသ ော အယူအဆမ ောျေးအမ င် အသောျေးဓါတ် ကွေယ်ဝကသော အသောျေး (သို ) ငါျေးမ ောျေးဝယ်ယူ ရရှနိိုငမ်ှုကလ ော နည်ျေးလောမခငျ်ေးသညစ်ိုျေးရိမ်ဖွေယမ်ဖစသ်ည် ။ အန ောဂါတ်တွေင်အောဟောရနှင ဆ်ိငုက်သော အသ ိညောမ ောျေးက ျေးမည်ဆိ ုါက ိကုြဲ သို ကသော အသိအမတှ်မ ောျေးကို ဖယ် ုတ်နိုငရ်န ် ကကိ ျေးစောျေးရမည်မဖစ်သည်။ ကရွှေ့ကလ ောက်အစီအစဉ်မ ောျေး အကနမဖင ် အိမက် ောငစ်ုဝင် အမ ိျေးသမျီေးမ ောျေး၊ အမ ိျေးသမျီေးလ ု်ငန်ျေးရှင်နှင ် အမ ိျေးသမျီေး စွေန ်ဦျေး တီ ွေငသ်ူမ ောျေး စသ ည ်တို ကိ ု ဦျေးတည်သည န်ည်ျေးလမျ်ေးမ ောျေးကိ ု ည ်သွေငျ်ေးစဉ်ျေးစောျေးသင ်သည။် အကယ်၍ အမ ိျေးသမျီေးမ ောျေး ကို စ်မတှ် ောျေးမခငျ်ေး မဟုတ်ဘြဲ ၎ငျ်ေးတို ံကရောက်နိုင်မည်အ ငန်ှင ် နိခ် န်ခြဲ မခင်ျေးမ ိျေးသည ် ိုအမ ိျေးသမျီေးမ ောျေးအက ေါ် ိ ကရောက်မှုရိှမည်မဟုတ်ဘြဲ လွေြဲကခ ေ်ာမှုမ ောျေးရိှနုိင်သ ည်။ ယခင်ကလု ်ကဆောင်ခြဲ ကသော မိခင်နငှ ်ကကလျေးမ ောျေးအ ောျေး ကငွေကကကျေး က ောက် ံ သည ် အစအီစ ဉသ်ညအ်မ ိျေးသမျီေးမ ောျေး ံသို ကငွေကကကျေးတိုက်ရုိက် က ောက် ံ မခင်ျေးအောျေးမဖင ် အမ ိျေးသမီျေးမ ောျေး၏ စီမံမှုကအ ောက်တွေင် အမ်ိက ောင်စု ၏ဝငက်ငွေကိ ု တိျုေးမမ င ်ကစကသော ကအောငမ်မင်ကသောနညျ်ေးလမ်ျေးတစ်ခုမဖစ်ကကကောငျ်ေး မ သခြဲ မ ီျေးမဖစ ် သည။် 5 အမ ိျေးသမျီေးမ ောျေး၏ လက် ြဲသို ကငွေက ျေးအ ်လိကု်မခငျ်ေးသည် အကကောင်ျေးဆံုျေးကသောနည်ျေးစနစ်မဖစ်ကကကောင်ျေးကိ ု နိငုင်ံအမ ောျေးစုတွေင် အက ကမံ ကကမ ျီေး တစန်ည်ျေးအောျေးမဖ င ် အမ ိျေးသမျီေးမ ောျေး စွေမ်ျေးကဆောငရ်ညမ်မ င ်တင်မခင်ျေးအက ေါ်လြဲ အမ သ ကဘောသက်ကရောက်မှုရှိကကကောငျ်ေးမ မခင်ျေး၊ ိသုို မ လု မ်ခင်ျေးအောျေးမဖ င ် ကကလျေးမ ောျေး အဟောရမ ည မ်ခင်ျေး၊ ညောကရျေးတွေင်ကကောငျ်ေးမခင်ျေး နငှ ် အိမ်က ောင်စမု ောျေး သကသ်ောကခ ောငခ် မိခင်ျေးစကသော ကကောငျ်ေး မွေန်က သ ော ရလဒ်မ ောျေးရမခငျ်ေးတိ ုကကကောင ်မဖစသ်ည်။6,7 5 Maffioli, E.M., E. Field, T.N. Zaw, F. Esu, and A. Fertig. 2019. “LEGACY Program Randomized Controlled Trial Endline Report.” Save the Children UK and IPA (Innovations for Poverty Action). 6 Doss, C. 2013. “Intrahousehold Bargaining and Resource Allocation in Developing Countries.” World Bank Research Observer, 28 (1): 52-78. 7 Hidrobo, M., N. Kumar, T. Palermo, A. Peterman, and S. Roy. 2020. Gender-Sensitive Social Protection. A Critical Component of the COVID-19 Response in Low- and Middle-Income Countries. IFPRI Issue Brief. Washington, DC: International Food Policy Research Institute. 11 ာပ ျားသူြ ာျားအပကကာင်ျား Isabel Lambrecht သည ် ရန်ကုန၊် မမန်မောနိုင်ငံအကမခစိုက်နိုင်ငံတကောစောျေးန ်ရိကခောမူဝါဒသ ုကတသနအဖွေြဲွေ့ (IFPRI) ၏ ဖွေွံေ့မဖိ ျေးတိုျေးတကမ်ှု မဟောဗ ျူဟောနငှ ် အု ခ် ်ကရျေးဌောနခွေြဲ (DSGD) တွေင် အက ကီျေးတနျ်ေးသုကတသီအဖွေြဲွေ့ဝငမ်ဖစသ်ည်။. Catherine Ragasa သည် အကမရိကန်နိုငင်၊ံ ဝါရငှတ်န်အကမခစိကု် နိုငင်တံကောစောျေးန ်ရိကခောမူဝါဒသုကတသနအဖွေြဲွေ့ (IFPRI) ၏ ဖွေွံေ့မဖိ ျေးတိုျေးတက်မှု မဟောဗ ျူဟောနှင ် အု ်ခ ်ကရျေးဌောနခွေြဲ (DSGD) တွေင ် အကကီျေးတန်ျေးသုကတသီအဖွေြဲွေ့ဝင ် မဖစသ်ည်။. Kristi Mahrt သည ် အကမရကိနန်ိုငင်၊ံ ကိရုိလုောဒိအုကမခစိုက် အကမခစိကု်နိုင်ငံတကောစောျေးန ်ရိကခောမူဝါဒ သုကတသနအဖွေြဲွေ့ (IFPRI) ၏ ဖွေွံေ့မဖိ ျေးတိျုေးတကမ်ှု မဟောဗ ျူဟောနှင ် အု ်ခ ်ကရျေးဌောနခွေြဲ (DSGD) တွေင် အက ကီျေးတန်ျေးသုကတသီ မဖစ်သည်။ Hnin Ei Win န င ် A Myint Zu တှိိုု့သည ် ရန်ကနုအ်ပဖခစှိုက် နှိုငင်တံကောစော်းနပ်ရှိကခောမူဝါဒသုပတသနအြွ ွေ့ (IFPRI) မ ဖွေွံေ့မဖိ ျေးတိုျေးတကမ်ှုမဟောဗ ျူဟောနှင ် အု ်ခ ်ကရျေးဌောနခွေြဲ (DSGD) မှ သုကတသီမ ောျေးမဖစ်သည်။ Zin Wai Aung သည ် ကနမ ညက်တေ်ာ၊ မမနမ်ောနိုငင်တံွေင် အကမခစိုက်ကသော သုကတသနဆိုင်ရ ော အက ကံက ျေးမဖစသ်ည။် Michael Wang သည် ရနက်ုန်၊ မမန်မောနိုငင်အံကမခစိုက်နိုင်ငတံကောစောျေးန ရ်ိကခောမူဝါဒသုကတသနအဖွေြဲွေ့ (IFPRI) ၏ ဖွေံွေ့မဖိ ျေးတိျုေးတက်မှုမဟောဗ ျူဟောနှင ် အု ်ခ ်ကရျေးဌောနခွေြဲ(DSGD) တွေင် Leland အမ ည်မ ည်ဆိငုရ်ော Hunger အဖွေြဲွေ့ ဝငမ်ဖစသ်ည။် ပက ျားဇူျားတင်လ ာ ဤလ ု်ငန်ျေးသည ်ဝါရှင်တနဒ်စီီအကမခစိကု် နိုငင်တံကောစောျေးန ရ်ိကခောမူဝါဒသုကတသနအဖွေြဲွေ့(IFPRI)နှင ်မီခ ကီန်မ ည်နယ် တကကသို လ် (MSU) တို ူျေးက ါင်ျေးကဆောငရ် က်ကနကသော မမန်မော စိုက် ိျေးကရျေး မူဝါဒဆိုင်ရောအက ောက်အကူမ အစအီစ ဥ် (MAPSA) ၏ အစ ိတအ် ိငု်ျေး တစ်ခု မဖစ် ါသည။် ဤဖုန်ျေးစစတ်မျ်ေးသုကတသနအ တွေက် မူဝါဒမ ောျေး၊ အဖွေြဲွေ့အစညျ်ေးမ ောျေးနှင ် က ျေးကွေက်မ ောျေး ကိသုကုတသနမ လု က်သော CGIAR သုကတသနအစအီစဉ်၊ အကမရိကန်အမ ည်မ ညဆ်ိုင်ရောဖွေံွေ့မဖိ ျေးကရျေး ကအဂ ငစ်ီ (USAID) နှင ်Livelihoods and Food Security Fund (LIFT) တိ ုမှ ကငွေကကကျေး ံ ိျုေး ါသ ည။်အပဖခခံပရ ွေ့ပဖပ်း သုပတသနအတွကက်ှိမုူ Japan Scaling Up Nutrition (SUN) Trust Fund၊ အဖွေြဲွေ့အစညျ်ေးမ ောျေးနှင ် က ျေးကွေက်မ ောျေးကို သကုတသနမ လု က်သော CGIAR သုကတသနအစအီစ ဉတ်ိ ုမ ှကငွေကကကျေး ံ ိျုေး ါသည်။ INTERNATIONAL FOOD POLICY RESEARCH INSTITUTE 1201 Eye St, NW | Washington, DC 20005 USA T. +1-202-862-5600 | F. +1-202-862-5606 ifpri@cgiar.org www.ifpri.org | www.ifpri.info IFPRI-MYANMAR No. 99-E6 U Aung Kein Lane Than Lwin Road, Bahan Township Yangon, Myanmar IFPRI-Myanmar@cgiar.org www.myanmar.ifpri.info The Myanmar Strategy Support Program (Myanmar SSP) is led by the International Food Policy Research Institute (IFPRI) in partnership with Michigan State University (MSU). Funding support for Myanmar SSP is provided by the CGIAR Research Program on Policies, Institutions, and Markets; the Livelihoods and Food Security Fund (LIFT); and the United States Agency for International Development (USAID). This publication has been prepared as an output of Myanmar SSP. It has not been independently peer reviewed. Any opinions expressed here belong to the author(s) and do not necessarily reflect those of IFPRI, MSU, LIFT, USAID, or CGIAR. © 2021, Copyright remains with the author(s). This publication is licensed for use under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0). To view this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by/4.0. IFPRI is a CGIAR Research Center | A world free of hunger and malnutrition mailto:ifpri@cgiar.org http://www.ifpri.org/ http://www.ifpri.info/ mailto:IFPRI-Myanmar@cgiar.org https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/