1 
 
Innovation platforms practice brief 5 
เวทนีวตักรรมภาคปฏิบัติ บทย่อที ่5 
 
การติดตามผลเวทนีวตักรรม (Monitoring innovation platforms) 
  
เวทีนวตักรรมเป็นเวทีท่ีซบัซอ้นและทา้ทาย ดงันั้นการติดตามอยา่งมีประสิทธิผลจึงสําคญั เพื่อรับประกนัวา่ เวที
นวตักรรมทาํหนา้ท่ีอยา่งมีประสิทธิผล และไดรั้บผลตามวตัถุประสงคท่ี์ตั้งไว ้
 
บทย่อน้ีอธิบายว่า ระบบติดตามผลทาํหน้าท่ีอะไร? ใครเก่ียวข้องบา้ง? ทาํงานอย่างไรและทาํอะไรกับผลท่ี
คน้พบ? 
 
ทาํไมติดตามผล? (Why monitor?) 
การติดตามผลมีจุดมุ่งหมายเพื่อ ประเมินการทาํหนา้ท่ีและประสิทธิผลของเวทีนวตักรรม เพื่อปรับปรุงนโยบาย
และการปฏิบติั เพื่อพฒันาขีดความสามารถและปรับปรุงการเช่ือมโยงระหวา่งผูป้ฏิบติัทั้งหลาย ขอ้มูลข่าวสารท่ี
เก็บรวมมาสามารถนํามาใช้เพื่อปรับปรุงการจดัการของเวทีและกิจกรรมต่าง ๆ ของเวที การเปล่ียนแปลง
นโยบาย และการส่งเสริมการเปล่ียนแปลงในระดบัท่ีใหญ่ข้ึน การเปล่ียนแปลงเหล่าน้ีเกิดข้ึนในระดบัต่าง ๆ – 
ฟาร์ม ชุมชน ตลาด ลุ่มนํ้ า นโยบาย การวิจยั เป็นตน้ – และเกิดข้ึนโดยผูป้ฏิบติัท่ีหลากหลาย ทั้งน้ีระบบการ
ติดตามผลจะทาํการคน้หาเพื่อเป็นเอกสารหลกัฐานและใหคุ้ณค่าการเปล่ียนแปลงเหล่าน้ี 
 
หลกัการสาํคญัในการวางแผนสาํหรับการติดตามผล ประกอบดว้ย 
 
• สมาชิกของเวทีนวตักรรมควรมีส่วนอยูด่ว้ย 
 
• ขอ้มูลข่าวสารควรถูกเก็บรวบรวมอยา่งต่อเน่ืองและถูกป้อนกลบัอยา่งรวดเร็ว 
 
• กระบวนการหรือการดาํเนินการเป็นลกัษณะทาํซํ้ า ๆ เพื่อสร้างและคดัครองความรู้ตามเวลาท่ีผา่นไป 
 
• การติดตามผลใชห้ลายวธีิการภายในขอบเขต 
 
2 
 
• การติดตามผลเช่ือมโยงกบัการประเมินผลกระทบท่ีเป็นทางการ 
 
 
คําจํากดัความ (Definitions) 
เวทีนวตักรรมคือ เวทีหรือท่ีวา่งสาํหรับการเรียนรู้และการเปล่ียนแปลง เป็นกลุ่มของปัจเจกชนหรือบุคคลต่าง ๆ  
(ผูเ้ป็นตวัแทนขององค์กรต่าง ๆ) ซ่ึงมีภูมิหลงัและความสนใจแตกต่างกนั เช่น เกษตรกร ผูท้าํการคา้ ผูแ้ปรรูป
อาหาร นักวิจยั เจา้หน้าท่ีของรัฐ เป็นตน้ สมาชิกเหล่าน้ีมารวมตวักนัเพื่อวิเคราะห์ปัญหา คน้หาโอกาสและ
วถีิทางเพื่อใหบ้รรลุซ่ึงเป้าหมายร่วมกนั สมาชิกอาจออกแบบหรือวางแผนและดาํเนินงานกิจกรรมในรูปของเวที
หรือประสานงานกิจกรรมต่าง ๆ ของแต่ละสมาชิก 
 
ระบบติดตามผลเป็นท่ีเก็บรวบรวมของวิธีการและเคร่ืองมือต่าง ๆ ในการติดตามและตรวจวดักิจกรรม
นวตักรรมต่าง ๆ การดาํเนินการระหวา่งผูมี้ส่วนร่วมทั้งหลาย รวมทั้งผลของการดาํเนินการเหล่านั้น ระบบการ
ติดตามผลเก่ียวขอ้งกบัการทาํให้ความหวงัสําหรับการเปล่ียนแปลงชัดเจนข้ึน บ่งช้ีว่าอะไรท่ีจะติดตามตาม
ระยะเวลา และระบุว่าใครเป็นผูว้างแผน มีส่วนร่วม และตดัสินใจว่าจะทาํอะไรกับผลท่ีเกิดข้ึน อีกทั้งการ
เช่ือมต่อส่ิงเหล่าน้ีทั้งหมดเขา้ดว้ยกนัในทางท่ีสอดคลอ้งกนั 
 
 
อะไรทีต้่องติดตามผล (What to monitor?) 
เราสามารถติดตามผลเวทีนวตักรามใน 3 ดา้น ดงัน้ี 
 
• กิจกรรมต่าง ๆ ท่ีมีจุดประสงค์เพื่อแกปั้ญหาหรือใช้ประโยชน์จากขอ้ดีของโอกาสนั้น ๆ ทั้งน้ีอาจรวมถึง 
เทคโนโลยี วิธีการและแนวทาง นโยบาย หลกัฐานเชิงประจกัษ ์หรือผลิตผลท่ีแทจ้ริงสัมผสัได ้การติดตาม
ผลกิจกรรมต่าง ๆ ทาํให้การติดตามความกา้วหน้า การให้ผลท่ีไดก้ลบัคืนมา และการปรับปรุงการปฏิบติั
เป็นไปได ้
 
• ผลท่ีออกมาของกระบวนการ รวมถึงการเปล่ียนแปลงดา้นความรู้ ทศันคติ และการปฏิบติัของสมาชิกเวที
นวตักรรม และองคก์รหรือกลุ่มต่าง ๆ ซ่ึงเป็นตวัแทน และความสัมพนัธ์ระหวา่งเขาเหล่านั้น 
 
3 
 
• ผลสัมฤทธ์ิคือ ผลกระทบต่าง ๆ ท่ีมีต่อผูย้ากจนในชนบท (และต่อผูรั้บผลประโยชน์อ่ืน ๆ) ผลการติดตามผล
ใหห้ลกัฐานเชิงปริมาณและคุณภาพของการทาํงานในเวทีนวตักรรมและนาํไปเปรียบเทียบกบัแนวทางอ่ืน ๆ 
ได ้
 
 
กรณทีี ่1 การทาํแผนที/่แผนภูมิผลลพัธ์สําหรับการจัดการ (Outcome mapping for management) 
 
ทุก ๆ 4-8 สัปดาห์ สมาชิกของเวทีนวตักรรมในโครงการ ‘the ILRI/CARE imGoats’ ในประเทศโมแซมบิก มา
พบปะและอภิปรายเก่ียวกบัการเปล่ียนพฤติกรรมของผูมี้ส่วนไดส่้วนเสียในห่วงโซ่มูลค่าแพะ ในเขตตาํบล 
Inhassoro เขาไดท้าํเอกสารหลกัฐานของขอ้มูลผลลพัธ์เชิงคุณภาพของโครงการ ดว้ยความสําคญัท่ีเท่าเทียมกนั
เขาอภิปรายถึงการเปล่ียนแปลงท่ียงัไม่เกิดข้ึน จากการอภิปรายเหล่านั้นมกันาํไปสู่การเปล่ียนแปลงแผนกิจกรรม
ต่าง ๆ หน้าท่ีการจดัการของการทาํแผนท่ี/แผนภูมิผลลพัธ์น้ีไม่ใช่วตัถุประสงค์ในตอนแรก อย่างไรก็ตาม 
สมาชิกแสดงความพอใจอยา่งยิง่ในวธีิการน้ี อีกทั้งทาํใหก้ารดาํเนินงานของโครงการเขม้แขง็ข้ึน 
 
เพิ่มเติม: www.imaoats.org 
 
 
ใครติดตามผล? (Who monitors?) 
การติดตามผลอาจเก่ียวขอ้งกบับุคคลแตกต่างกนั แต่ก็ควรเก่ียวขอ้งกบัสมาชิกเวทีนวตักรรมตั้งแต่เร่ิมตน้ 
 
• กิจกรรมการติดตามผลเก่ียวขอ้งกบัสมาชิกเวทีนวตักรรม ซ่ึงเป็นผูเ้ก่ียวขอ้งโดยตรงในกิจกรรมนั้น ๆ 
 
• ในระยะของกระบวนการหรือการดาํเนินการ สมาชิกเวทีเข้ามามีส่วนร่วม แต่นักวิจยัอาจจะศึกษาว่า 
นวตักรรมมีผลอยา่งไรต่อความรู้ ทศันคติ และการปฏิบติัของผูเ้ขา้มามีส่วนร่วมและความสัมพนัธ์ระหวา่งผู ้
มีส่วนร่วม 
 
• ผลของการติดตามผลเก่ียวขอ้งกบัสมาชิกของเวทีนวตักรรม โดยการจดัทาํเอกสารหลกัฐานของผลลพัธ์
สุดทา้ยเพื่อแบ่งปันกนัในวงกวา้ง 
 
4 
 
 
 
 
 
 
 
รูปภาพ 
 
 
 
 
 
 
 
การติดตามผลช่วยบอกจุดของปัญหา และทาํให้การปรับตัวเร็วขึน้ 
 
การติดตามผลอาจมีการวางแผนและประสานงานโดยผูอ้าํนวยความสะดวกของเวที องคก์รผูริ้เร่ิม หรือกลุ่มยอ่ย
ของสมาชิกเวที (รวมทั้งนกัวิจยั) สําหรับเวทีนวตักรรมท่ีได้รับทุนสนบัสนุนจากผูใ้ห้ทุน ตามปกติแล้ว การ
ติดตามผลจะเร่ิมต้นจากใครก็ตามท่ีรับผิดชอบต่อผูใ้ห้ทุน (และเป็นไปตามแผนหรือรูปแบบและความถ่ีท่ี
กาํหนดไวเ้ฉพาะโดยผูใ้หทุ้น) ทั้งน้ีข้ึนอยูก่บัความซบัซอ้นของเวทีนวตักรรม และอาจจะดีท่ีสุดท่ีจะให้กลุ่มยอ่ย
เป็นผูรั้บผดิชอบการติดตามผล 
 
ถา้เวทีนวตักรรมแสวงหาการพฒันาหรือทดสอบวิธีแกปั้ญหาเฉพาะของผูอ่ื้น ในการน้ีอาจรวมถึงผูใ้ช้สุดทา้ย
หรือผูรั้บผลประโยชน์ต่าง ๆ เพื่อใหม้ัน่ใจในผลสะทอ้นกลบัสู่กิจกรรมต่าง ๆ ของเวที 
 
การติดตามผลเวทนีวตักรรม (Monitoring innovation platforms) 
ขณะท่ีการติดตามผลเวทีนวตักรรมมีความซบัซ้อน แต่เคร่ืองมือในการดาํเนินงานก็มีอยู่แลว้ หรือสามารถปรับ
ใหเ้ขา้กบัสถานการณ์เฉพาะนั้น ๆ ได ้ส่ิงท่ีสาํคญัคือ การติดตามผลตอ้งอยูบ่นฐานในรูปแบบตรรกะของผลลพัธ์
5 
 
ท่ีสอดคลอ้งกนั ป้อนผลท่ีคน้พบกลบัคืนเพื่อช้ีนาํทางการทาํงานของเวที และพฒันาส่ิงส่ือสารขอ้มูลข่าวสาร
เพื่อใหค้าํอธิบายแก่ผูท่ี้ไม่ใช่สมาชิก 
 
 
กรณทีี ่2 วดีีโอแบบมีส่วนร่วมในลุ่มนํา้ไนล์ (Participatory video in the Nile) 
 
ความทา้ทายในการพฒันาลุ่มนํ้ าไนล์ได้ใช้วีดีโอแบบมีส่วนร่วมเพื่อนาํเอาประเด็นต่าง ๆ ของชุมชนสู่ความ
สนใจของผูว้างแผนและผูด้าํเนินการ วีดีโอแบบมีส่วนร่วมน้ีอยูบ่นพื้นฐานตามหลกัฐานท่ีวา่ สมาชิกชุมชนเป็น
ผูเ้ช่ียวชาญในการดาํรงชีวิตและภูมิประเทศของตนเอง ซ่ึงทาํให้เขามีอาํนาจใรการแสดงออกความคิดเห็นและ
ความรู้แก่บุคคลอ่ืน ๆ เกษตรกรได้ระบุหรือบ่งช้ีความท้าทายหลัก ๆ เก่ียวกับท่ีดินและนํ้ า แล้วจัดลําดับ
ความสาํคญัของสาระต่าง ๆ ท่ีตอ้งการทาํเป็นเอกสารหลกัฐาน เขาไดบ้นัทึกภาพวีดีโอพร้อมเสียง และแสดงให้
สมาชิกเวทีนวตักรรมไดช้ม 
 
‘เรามีหลายส่ิงหลายอย่างท่ีต้องเรียนรู้จากสมาชิกชุมชน’ สมาชิกคนหน่ึงของเวทีได้กล่าวไว ้และนักวิจัย
ระดบัชาติ ‘ตอนน้ีฉนัมาสู่ความเขา้ใจท่ีแทจ้ริงแลว้วา่ชุมชนท่ีทาํการเกษตรมีความสามารถในการบ่งช้ีปัญหาต่าง 
ๆ และช้ีแนะวธีิการแกไ้ขปัญหาได’้ 
 
เพิ่มเติม: http://nilebdc.org/ 
  
 
การติดตามผลเวทีนวตักรรมสามารถทาํไดใ้นหลายรูปแบบและอาจเปล่ียนแปลงไดเ้ม่ือเวลาผ่านไป และเป็น
ความคิดท่ีดีท่ีจะใช้วิธีการต่างๆ เพื่อจบัลกัษณะการเปล่ียนแปลงในเชิงปริมาณและคุณภาพดงัท่ีคาดหวงัไว ้ใน
การติดตามผล ควรติดตามกิจกรรม กระบวนการ และผลสัมฤทธ์ิในดา้นความรู้ ทศันคติ และการปฏิบติั การ
ขบัเคล่ือนของเครือข่าย หลกัฐาน และการสนบัสนุนท่ีเกิดข้ึน รวมทั้งการเปล่ียนแปลงในระดบัครัวเรือนหรือ
ระดบัชุมชน 
 
เคร่ืองมือการจดัการโครงการ เช่น แผนภูมิแท่ง (Gantt charts) งบประมาณการมีส่วนร่วม และการทบทวนหลงั
การปฏิบติั มีประโยชน์สาํหรับกิจกรรมการติดตามผลเพื่อติดตามความกา้วหนา้โดยเทียบกบัแผนงานท่ีวางไว ้
 
6 
 
เคร่ืองมือการติดตามผลกระบวนการหรือการดาํเนินงาน ประกอบดว้ย 
 
• การทาํแผนท่ี/แผนภูมิผลลพัธ์ (outcome mapping) เพื่อทาํให้ชดัเจนว่า กระบวนการนวตักรรมจะมีผลต่อ
การเปล่ียนแปลงขององค์กรท่ีมีส่วนร่วมอย่างไรเม่ือเทียบกับชุดของเคร่ืองหมายบ่งช้ีความก้าวหน้า 
(progress markers) ซ่ึงสนบัสนุนโดยหลกัฐาน (ดูกรณีท่ี 1) 
 
• เทคนิค/กลวิธีการเปล่ียนแปลงท่ีสําคญัท่ีสุด (most significant change) เพื่อสนบัสนุนการสะทอ้นกลบัและ
การสร้างเร่ืองราวจากผูมี้ส่วนร่วมท่ีหลากหลาย 
 
• เคร่ืองมืออ่ืน ๆ (other tools) รวมถึงการเล่าเร่ืองแบบขอ้มูลตวัเลข วีดีโอแบบมีส่วนร่วม (ดูกรณีท่ี 2) การ
ถ่ายภาพ วนัเกษตรกร และงานแสดงการเรียนรู้ ซ่ึงช่วยเสริมผลสะทอ้นกลบัในทางท่ีกา้วผา่นความไม่สมดุล
เชิงอาํนาจ 
 
• การวเิคราะห์เครือข่าย (network analysis) เพื่อใหม้องเห็นการเปล่ียนแปลงในความสัมพนัธ์ระหวา่งผูป้ฏิบติั
ในเวทีนวตักรรม การวเิคราะห์เครือข่ายทางสังคมใหข้อ้คิดเห็นท่ีแขง็แรงกวา่ทั้งการวดัดว้ยการมองเห็นและ
การวดัดว้ยปริมาณของความสัมพนัธ์เหล่าน้ี 
 
• ทางผา่นผลกระทบแบบมีส่วนร่วม (participatory impact pathway) รวมกบัองคป์ระกอบของการทาํแผนท่ี/
แผนภูมิผลลัพธ์และการวิเคราะห์เครือข่ายทางสังคม เพื่อทาํเอกสารหลักฐานในการเคล่ือนยา้ยหรือ
เปล่ียนไปในดา้นความรู้ ทศันคติ และการปฏิบติั รวมทั้งพลวตัรเชิงความสัมพนัธ์ นอกจากน้ียงัช่วยให้ความ
ชดัเจนวา่ เวทีนวตักรรมสามารถมีอิทธิพลต่อบุคคลอ่ืน ๆ อยา่งไรนอกเหนือจากผูมี้ส่วนร่วมโดยตรง 
 
เคร่ืองมือประเมินผลแบบดั้ งเดิมกว่าสามารถมีประโยชน์สําหรับการติดตามผลสัมฤทธ์ิของเวทีนวตักรรม 
ตวัอยา่งเช่น การสํารวจครัวเรือนสามารถรวบรวมขอ้มูลรายช่ือเพื่อเปรียบเทียบสถานการณ์ก่อนและหลงั (หรือ
ดว้ยและปราศจาก) การเขา้แทรกของเวทีนวตักรรม 
 
การให้เวลากบัผูมี้ส่วนร่วมในเวทีนวตักรรมเพื่อคิดพิจารณาว่า อะไรทาํงานได้ อะไรไม่ได้ และการปรับตวั
ตอ้งการอะไรนั้นมีความสาํคญั สาํหรับผูป้ฏิบติัท่ีอยูภ่ายนอกจะไดรั้บประโยชน์เม่ือมีการพฒันาส่ิงส่ือสารขอ้มูล
7 
 
ข่าวสารเพื่ออธิบายถึงแนวทางของเวทีนวตักรรมและวิธีการติดตามผล และเพื่อแสดงวา่เวทีนวตักรรมส่งผลใน
การเปล่ียนแปลงอยา่งไร 
 
 
กรณทีี ่3 การเข้าใจถึงผลกระทบในลมิโปโป (Understanding impact in the Limpopo) 
 
ในลุ่มแม่นํ้าลิมโปโป ‘โครงการติดตามผลนวตักรรม’ สนบัสนุนโดย CGIAR Challenge Program on Water and 
Food คน้พบวา่ นกัวิจยัไม่เต็มใจ (หรือไม่รู้ว่าทาํอย่างไร) ในการท่ีจะให้ผูมี้ส่วนไดส่้วนเสียมาเก่ียวขอ้งในการ
กาํหนดวาระ วางแผนการวจิยั และติดตามผล 
 
The Challenge Program ไดแ้นะนาํชุดเคร่ืองมือการติดตามและประเมินผลเพื่อเสริมสร้างการเรียนรู้และระบุการ
เปล่ียนแปลงท่ีคาดหวงั เคร่ืองมือสําหรับทางผ่าน ผลกระทบแบบมีส่วนร่วมไดถู้กนาํมาใช้เพื่อให้ผูมี้ส่วนได้
ส่วนเสียเขา้มาเก่ียวข้องในการสร้างกระบวนการแบบมีส่วนร่วม เพื่อกาํหนดเป้าหมาย ผลลัพธ์ท่ีคาดหวงั 
รวมทั้งการเปล่ียนแปลงทั้งทางตรงและทางออ้ม ในการน้ีไดส่้งเสริมการเรียนรู้และทาํให้มีกรอบงานสําหรับการ
ปฏิบติังานวจิยัเก่ียวกบักระบวนการเปล่ียนแปลงต่าง ๆ 
 
รูปแบบตรรกะของผลลพัธ์ให้คาํอธิบายวา่ โครงการเร่ิมจากปัจจยัเขา้ไปสู่กิจกรรม ภาคปฏิบติัไปสู่ผลท่ีออกมา
ไดอ้ยา่งไร และผลท่ีออกมาน้ีนาํไปสู่ผลลพัธ์ไดอ้ยา่งไร ซ่ึงผลท่ีออกมาจะมีส่วนในผลกระทบในท่ีสุด 
 
เพิ่มเติม: waterandfood.org/basins/Limpopo-2/ 
 
 
 
กรณีที ่4 การวเิคราะห์เชิงปริมาณของเวทนีวตักรรม (Quantitative analysis of platform) 
 
ท่ีประชุมอภิปรายของโครงการความทา้ทายในการวิจยัทางการเกษตรในแอฟริกา (sub-Saharan Africa) ไดท้าํ
การประเมินผลเชิงปริมาณของ 36 เวทีนวตักรรม ใน 8 ประเทศ ในการประเมินผลไดม้องท่ี 108 หมู่บา้นท่ีเลือก
โดยการสุ่มตวัอยา่งและไดรั้บการบริการโดยเวทีนวตักรรม รวมทั้งตวัอยา่งควบคุม 2 หมู่บา้นสําหรับในแต่ละท่ี  
หน่ึงของหมู่บา้นควบคุมใชก้ารวจิยัและแนวทางการพฒันา แบบทัว่ไปท่ีนิยมปฏิบติั ส่วนหมู่บา้นควบคุมท่ีสอง
8 
 
ไม่มีงานวจิยัในปัจจุบนัและไม่มีกิจกรรมการพฒันาใด ๆ ในการวจิยัพบวา่มี 54,000 ครัวเรือนท่ีเลือกโดยการลุ่ม
อยู่ในเขตพื้นท่ีการวิจยั ซ่ึงพบในการสํารวจในระยะกลางและการสํารวจในภายหลงั ในการประเมินผลพบว่า 
เวทีนวตักรรมทาํงานไดดี้กวา่แนวทางอนุรักษห์รือประเพณีนิยมในการเช่ือมโยงเกษตรกรกบัตลาดทั้งหลาย การ
รับเอาเทคโนโลยมีาใช ้การสร้างรายได ้และการลดความยากจน 
 
การสํารวจมีตน้ทุนสูง ใช้เวลา และตอ้งการผูมี้ความชาํนาญในการวิเคราะห์ นอกจากน้ี การเลือกหมู่บา้นเป็น
ตวัอยา่งควบคุมค่อนขา้งยากเพราะจาํนวนกิจกรรมการพฒันาในแอฟริกา และความห่วงใยทางจริยธรรมในการ
ท่ีทาํใหห้มู่บา้นควบคุมไม่ไดรั้บผลประโยชน์ของโครงการ 
 
เพิ่มเติม: www.fara-africa.org/our-projects/ssa-cp/ 
 
 
เอกสารอ้างองิ (References) 
www.outcomemapping.ca 
 
http://betterevaluation.org/plan/approach/most_sinificant_change 
 
http://betterevaluation.org/evaluation-options/networkmapping 
 
http://betterevaluation.org/resources/guide/social_network_analysis 
 
เวทีนวัตกรรมถูกนาํมาใช้อย่างกว้างขวางในการวิจัยด้านการเกษตร เพ่ือเช่ือมโยงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่าง ๆ ให้
บรรลุซ่ึงเป้าหมายร่วมกัน บทย่อนีเ้ป็นหน่ึงในชุดบทย่อเพ่ือช่วยนาํทางสู่การวางแผนและดาํเนินการของเวที
นวัตกรรม ด้วยการสนับสนุนช่วยเหลือท่ีให้ CGIAR Humidtropics research program ทาํให้มีการพัฒนาบทย่อ
เหล่านี ้โดยการนาํของสถาบันวิจัยปศุสัตว์นานาชาติ (International Livestock Research Institute) บทย่อต่าง ๆ 
เหล่านีไ้ด้มาจากประสบการณ์ของ the CGIAR Challenge Program on Water and Food และ CGIAR Centers 
หลายแห่ง รวมท้ังองค์กรต่าง ๆ ท่ีร่วมมือกัน 
 
 
9 
 
Credits 
 
Authors: 
Joseph Cadilhon (ILRI), Eliud Birachi (CIAT), 
Laurens Klerkx (Wageningen UR) and Marc Schut 
(Wageningen UR) 
 
Artwork: Beniyam Seyoum, Tewodros Girma and 
Alfred Ombati 
Editors: Paul Mundy and Peter Ballantyne 
Layout: Meron Mulatu 
 
บทย่ออืน่ ๆ ทีอ่ยู่ในชุดนี ้
1. เวทีนวตักรรมคืออะไร? 
2. เวทีนวตักรรมเพื่อร่างนโยบายแห่งชาติ 
3. การวจิยัและเวทีนวตักรรม 
4. พลวัตรเชิงอํานาจและการเป็นตัวแทนในเวที
นวตักรรม 
5. การติดตามผลเวทีนวตักรรม 
6. เวทีนวตักรรมเพื่อการพฒันาห่วงโซ่มูลค่าเกษตร 
7. การติดต่อส่ือสารในเวทีนวตักรรม 
8. การพฒันาขีดความสามารถทางนวตักรรมโดยเวที
นวตักรรม 
9. การเช่ือมโยงภาคปฏิบติัในระดับต่าง ๆ โดยเวที
นวตักรรม 
10. การอาํนวยความสะดวกในเวทีนวตักรรม 
11. เ ว ที น วัต ก ร ร ม เ พื่ อ ส นั บ ส นุ น ก า ร จั ด ก า ร
ทรัพยากรธรรมชาติ 
12. ผลกระทบของเวทีนวตักรรม 
 
CGIAR – Research Program on Integrated 
Systems for the Humid Tropics 
ILRI – International Livestock Research Institute 
 
Box 30709, Nairobi 00100, Kenya 
Phone: +254 20 422 3000 
Fax:     +254 20 422 3001 
Email: ILRI-Kenya@cgiar.org 
 
 
Box 5689, Addis Ababa, Ethiopia 
Phone: +251 11 617 2000 
Fax:     +251 11 617 2001 
Email: ILRI-Ethiopia@cgiar.org