MYANMAR COVID-19 ၏ ြမန်မာုိင်ငံအေပ အကျိးသက်ေရာက် မများ ကုိေစာင့်ကည့်ေလ့လာြခင်း လယယ်ာသံုးစက်ပစည်းအငှားလုိက်ေသာလုပ်ငနး်များ – May 2020 စစတ်မ်းေကာက် Hiroyuki Takeshima, Myat Thida Win, and Ian Masias STRATEGY SUPPORT PROGRAM POLICY NOTE 07 JUNE 2020 မဟာဗျဟာ ေထာက်ပံမ အစအီစဥ် မူဝါဒမှတ်စ ု၀၅ ေမလ ၂၀၂၀ အဓကိ ေတွရှိချက် များ • COVID-19 ှင့်ဆကစ်ပေ်သာ စိန်ေခမ များသည် လယ်ယာသုံးစကပ်စည်းအငှားလုိကေ်သာ လုပင်န်းများ (MSP) ၏ စီးပာွးေရး ပတ်ဝန်းကျင် ကို ၂၀၂၀ အဓိကစုိကပ်ျိးေရးရာသ ီတွင် ပိုမိုဆုိးရွားေစုိင်သည်။ (MSPs)များသည် ဤရာသအီေစာပိုင်းတွင် ရာသီဥတုအေြခအေန ေကာင့် ၎င်းတုိဝန်ေဆာင်မ၏ဝယ်လုိအားေလျာ့နည်းမ ကို ကေံတွခဲ့ရပးီြဖစ်သည်။ • MSPs ေတာ်ေတာ်များများသည် (အထူးသြဖင့် ြမစ်ဝကန်းေပေဒသှင့် အပပူိုင်းေဒသရိှ လယ်ထွန်စကှ်င့် ရိတ်သမိး် ေခေလှ စက ် အငှားလုိကေ်သာ လုပင်န်းေတာ်ေတာ်များများ) သည် COVID-19 ေကာင့် ေရလျားသာွးလာမ ကန်သတ်ချကမ်ျား စီးပာွးေရး ပတ်ိပင်တားဆီးမ များကိုခစံားခဲ့ရသည်။ • စကပ်စည်း ကရိယာများ ၊ ုိင်ငံြခားမတှင်ပိုေသာ စကအ်ပိုပစည်းများ ၊ အလုပသ်မားရှားပါးမှင့် ေတာင်သမူျား၏ ဝန်ေဆာင်ခ ေနာကက်ျ ေပးမ ပိုမိုများြပားလားြခင်းတုိေကာင့် စကအ်ငှားလုိကသ်ည့်လုပင်န်းများ သည် ၎င်း တုိ၏ စကဖ်ိုး ေချးေငွများကို ြပန်လည်ေပးဆပရ်န် အခကအ်ခမဲျားကေံတွခဲ့ရသည် • သိုေသာ် ထုိကဲ့သိုေသာ စိန်ေခမ များ၏အတုိင်းအတာှင့်သေဘာသဘာဝ မာှ တုိင်းေဒသ ကးီှင့် ြပညန်ယ် အလုိက ်ကွဲြပားုိင် သည်။ အ�ကံ ြပ လပုင်နး် စ်များ • စကပ်စည်း အငှားလုိကေ်သာ လုပင်န်းများမ ှ ပိုင်ဆုိင်သည့် စက ် ဖိုးှင့်အြခား ကရိယာများ၏ ေချးေငွ ေပးဆပြ်ခင်း ဆုိင်ရာ စည်းမျဉ်း များကို ြပန်လည်ချန်ိညိြခင်းှင့် အစုိးရမ ှ စီးပာွးေရးှင့် ဆုိင်ေသာ အြခားအသုံးစရိတ် များအတွက ်ယာယီေချးေငွ ထုတ်ေပးြခင်း စသည်ြဖင့် ပံ့ပိုးေပးြခင်း • စကပ်စည်းများှင့်ုိင်ငံြခားမတှင်ပိုေသာ စကအ်ပိုပစည်းများအတွက ်ယာယီ အခန်ွကင်းလွတ် ခင့်ွေပးြခင်း • MSP များမ ှ ေတာင်သမူျားအားဝန်ေဆာင်မေပးရန် ကန်သတ်ေနေသာ COVID-19 ှင့်ပကသ်ကေ်သာ ကန်သကခ်ျက ် များကို စကအ်ငှားလုိကသ်မူျားအားကင်းလွတ်ခင့်ွေပးရန် ြပည်နယ်ှင့်တုိင်းအစုိးရများကိုအားေပးြခင်း • ေတာင်သမူျား၏ စကအ်ငှားလုိကလု်ပင်န်းများ၏ဝန်ေဆာင်မ ခေပးေချုိင်စွမး် ှင့် စုိကပ်ျိးေရးေချးေငွများကို လကလှ်မး်မှီ ေစရန် အတွက ်ေယဘရူေထာကပ်ံ့မများကိုဆကလ်ကြ်ပလုပြ်ခင်း 2 ေန�က်ခံ အေကာငး်အရာ စိုကပ်ျိးေရးသံုးစကပ်စညး်အငှားလုိကြ်ခင်း (MSPs)သည် အေသးစားေတာင်သူများ စွမး်အင်အများအြပား လိုအပ် သည့် လယ်ယာလုပ်ငနး်များှင့် စိုကပ်ျိးရတ်ိသိမး် ပးီ ေနာက ်ေဆာင်ရကွ်သည့် လုပ်ငနး် ေဆာင်တာ အမျိးမျိး ကို အချိန်မှီ လုပက်ိုင် ုိင်ရနအ်တွကပ်ံ့ပိုးေပးရာတွင် အေရး ပါသည်။ ထုိလုပင်နး် များသည် အစားအစာ ထုတ်လုပ်ြခင်း ှင့် လယ်ယာဝင် ေငွ အတွက် အေရးပါသည။် MSPs များ သညလ်ပု်သားထက် ေငွရင်းများများသံုးရေသာ လုပင်နး် များ ြဖစ ် သည်။ စးီပာွးေရး ရင်ှသန ် ေရး အတွက ် ေချးေငွ ြပန်လည် ဆပုိ်င်မ၊ ုိင်ငံြခားမ ှ တင်ပို ေသာ မတညပ်စညး် (စကပ်စညး်များ၊ ပစညး်ကရယိာများ၊ ေလာင်စာ ဆီ စေသာ)၊ စကေ်မာင်း ရရုိှင်မ စေသာ လညပ်တ်ေငွ လုိအပ်သည့် ကစိရပမ်ျားကို ပံ့ပိုးေပးုိင် ရနအ်တွက ်ထုိ လုပင်နး် များ၏ အရင်းအြမစ် ကိုအြပည့်အဝအသံုးချုိင်မ သညအ်င်မတန် အေရးကးီသည။် ထုိေကာင့် လုပင်နး် ေရွလျား သွားလာ ရြခင်းှင့် ကနု်သွယ် ုိင်မ အေပ တားြမစ် ပတ်ိပင်မများသည ် MSPs များ လညပ်တ် လုပက်ိုင် ုိင်သည့် အေပ အင်မတန ်ထိရ ှလွယ်သည။် ြမနမ်ာုိင်ငံတွင် COVID-19 ြဖစပ်ာွးမ၊ ေရာဂါ ြပန်ပာွး မကို တားဆီးရနအ်တွက ် ချမတ်ှရေသာမဝူါဒ များ၏ ကန်သတ်ချကမ်ျားှင့် ဆက်စပေ်နေသာ ေစျးကကွ ် ြပတ်ေတာက ် ြခင်းများသည ် လယ်ယာသံုးစက ် ပစညး် အငှားလိုက ် သည့် လုပင်နး်များ၏ လုပင်နး်. လညပ်တ် မကိုများစာွ ထိခိုကေ်စုိင်သည။် သုိေသာ် MSP များကေံတွခစံားရေသာ အဓိက အကျိး သကေ်ရာက် မများမာှ ေဒသတစခ်ြုခင်းဆိုင်ရာ အချက် အလက် အမျိးမျိး အေပမှီခိုသည။် MSPs များ ှင့် ေတာင်သူ များ၏ စကပ်စညး် အငှားလုိကသ်ည့် ဝနေ်ဆာင်မများကို လကလှ်မး် မှီ ေစရနအ်တွက ် ေထာကပ်ံ့ပံ့ပိုးုိင်ေသာ နညး်လမ်း များလုပေ်ဆာင်ရာတွင် ေြမြပင် ေပတွင် ြဖစပ်ျက ်ေနသည့် အေနအထားကို ပိုမိုနားလညမ်အေပအေြခခံသင့်သည။် ဖနုး်စစတ်မး်၏ အရညအ်ေသွးနညး်လမး်ကိုအေြခခေံသာ ရှာေဖ ွ ေတွရှိချကမ်ျား မတှစဆ်င့် ဤ မဝူါဒစစတ်မး်သည် ေအာကပ်ါ ေမးခနွး်များကို မးီေမာင်းထုိးြပသည။်  COVID-19 ှင့်ပကသ်ကေ်သာ ကန်သတ်ချကမ်ျားေကာင့် MSP ၏ လုပင်နး်စဉမ်ျား မညသ်ည့် အတုိင်းအတာထိ ကန်သတ်ခခံဲ့ရသလဲ? Figure 1. Locations in Myanmar of mechanization service providers interviewed Source: Mechanization Service Provider Phone Survey, May 2020 Yellow - Tractors Blue - Combine harvesters Orange – Threshers Red - Reapers 3  ေတာင်သူများ၏ စကအ်ငှားလုိကြ်ခင်းဝနေ်ဆာင်မကိုေတာင်းဆုိမသည ်မညမ် ထိခိုကခ်ဲ့သလဲ?  ေထာကပ်ံ့ေရးဘက ် (supply-side) ၏ဝနေ်ဆာင်မ ဘယ်အတုိင်းအတာအထိ ထိခိုကခ်ဲ့ပါသလဲ? စကပ်စညး် ကရယိာ များ ၊စကြ်ပင်ြခင်း၊လုပသ်ားှင့် ေလာင်စာဆီတုိ ၏ေစျးန်းအေြပာင်းအလေဲကာင့် လုပ်ငနး် မညသုိ် ေြပာင်းလဲခဲ့သလဲ?  COVID-19 အကပအ်တညး်ေကာင့် MSP များကေံတွေန ရေသာ အဓကိ ဘဏာေရးှင့်အြခားစနိေ်ခမများ ၊ လကရ်ှိ တွင် ေြဖရှင်းေနေသာ နညး်လမး်များ မာှ မညသ်ည့်အရာများြဖစပ်ါသလ?ဲ  လုပင်နး်ဝင်ေငွမှအေပ ေမာ်မှနး်အကျိးသကေ်ရာကမ် ပမာဏ?  စကအ်ငှားလုိကေ်သာ လပု်ငန်းများ မာှ ဝနေ်ဆာင်မေတာင်းဆုိမများကို ြပည့်ြပည့်ဝ၀ ြဖည့်ဆညး်ေပးုိင်ရန် အတွက ်ေစာင့်ကည့် စစေ်ဆးရမည့် အေကာင်းအရာများ  MSP များလုပ်ငနး်ဆကလ်ကလ်ညပ်တ်ေရးှင့် ေတာင်သူများ၏ဝနေ်ဆာင်မဝယ်လုိအားကို ြဖည့်ဆညး်ေပးုိင်ေရး အတွက ် မည်သည့်မဝူါဒများှင့် ကားဝင်ေဆာင်ရကွမ်များ လိုအပ်သလဲ? ထုိေထာကပ်ံ့မည့်လုပ်ငနး်စဉမ်ျားမာှ စက ် အငှားလိုက ် လုပင်နး်အမျိးအစားအလုိက၊် ေနရာေဒသအလုိကမ်ညသုိ်ကွာြခားပါသလ?ဲ ဖုနး်အင်တာဗျးများ ကို ေမ ၂၂ ရကမ် ှ ၂၆ ကားတွင် လယ်ထွနစ်က ် အငှားလုိက်သူ ၃၃၃ ဦး၊ ရတ်ိသိမး်ေခေလှစက် အငှားလုိကသူ် ၆၇ ဦး၊ ေခေလှစက ် အငှားလုိက်သူ ၁၄ဦး၊ ေကာကရ်တ်ိသိမး်စက်အငှားလုိက်သူ ၈ဦး ှင့် အြခား စကပ်စညး်အငှားလုိက်သူ ၂ ဦး စစုေုပါင်း ၄၂၄ဦးြဖင့် တုိြဖင့်ြပလုပခ်ဲ့ပါသည်။ ုိင်ငံတကာ စားနပရ်ကိာမဝူါဒသုေတသနအဖွဲှင့် မခီျီကနြ်ပညန်ယ် တကသုိလ်တုိမ ှ အရင် ြပလပု ် ခဲ့ ေသာ လယ်ယာသံုး စကပ်စညး်အငှားလုိကြ်ခင်း သုေတသန (Belton et al. 2018; Win et al. 2020) ှင့် တစဆ်င့် တစစ်ကား တစဆ်င့်နားနညး်လမး် (snowballing) မ ှ တစဆ်င့် ေဖာ်ထုတ်သိရှိခဲ့ေသာ လယ်ယာသံုးစက ် အငှား လုိက်သည့်လုပင်န်း များကို အင်တာဗျးခဲ့ပါသည။် ပုံ ၁ တွင် ြပထားသည့်အတုိင်း ဤ သုေတသနရှိ အင်တာဗျးပါဝင်သူ အများစမုာှ အပပူိုင်း ေဒသှင့် ြမစဝ်ကနး်ေပ ေဒသများမြှဖစပ်ါသည်။1 အငတ်ာဗျးတွငပ်ါဝငခ်ဲ့ေသာ လပုင်န်းများ၏အေြခခံအချက်အလက်များ အင်တာဗျးခဲ့ေသာလပု်ငနး်များ အများစမုာှ အေသးစားှင့် အလတ်စား လပု်ငနး်များြဖစ်ပးီအလပု်သမား 3ေယာက်ှင့် 3ေယာကေ်အာက ်အလုပခ်န်ထား သည် (Figure 2)။ လယ်ထွနစ်က ်အငှားလုိကေ်သာ လုပင်နး်များမာှ တစ်ှစလ်င် ပျမ်းမ ကျပ် 10 သိနး်ှင့်သိနး်၁ဝဝကား ရတ်ိသိမး်ေခေလှစက ်များမာှ တစှ်စလ်င် သိနး် 50 ှင့်သိနး် 500 ကျပ်ကားတွင် ဝင်ေငွ ရှိသည။် (Figure 2).2 ဤလုပင်နး်များ လုပင်နး်လုပက်ိုင်ေနသည့် ပျမး်မလပု်သကမ်ာှ ၃ှစှ်င့် ၄ှစ်ကားြဖစသ်ည။် 1 ဤ သုေတသန နမူနာမှာ တစ်�ိငုင်လံံုးစာ (သို)့ တိုငး်ေဒသ�ကီး ြပည်နယ် တစ်ခုစာ ကိုယ်စားမြပုပါ။ သိုေ့သာ ် စက်ပစ�ည်းအလိကု် တိငုး်ေဒသအလိကု ် လိကု်နာ ေထာက်ပ့ံလုပ်ေဆာငရ်မည့် နည်းလမ်းများကိ ုမီး ေမာငး်ထိုးြပရနအ်တကွ် အခွင့အ်ခါ သင့တ်ိငုး် စက်ပစ�ည်းအလိကု်၊ တိုငး်/ြပည်နယ်အလိကု် မတညီူ ကွဲြပားမ� များကို ဤသုေတသနတွင ်ေဆွးေ�းွသည်။ ဤသုေတသန၏ နမူနာအရွယ်အစား အရ ထိ ုမတ ူညီကွဲြပားမ� များကိ ုေတွ� �ှသိည့် ေနရာတိုငး်တငွစ်ာရငး်သေဘာဘာဝတကွ်ချက ်မ� အရ significant ြဖစ်သည်။ 2 MMK = ြမနမ်ာကျပ်။ ေမလ ၂၀၂ဝအရ 1.00 USD သည် 1,385 MMK �ငှ့ညီ်မ�သည်။ သနိး်သည် ြမနမ်ာ �ိငုင်�ံငှ့ ်ေတာငအ်ာ�တှငွ ်အသံုးများေသာ ယူနစ်တစ်မျိုးြဖစ်�ပီး ၁၀၀,၀၀၀ �ငှ့ညီ်မ�သည်။ ေမလ ၂၀၂ဝအရ ၁ သနိး်သည် ေဒါ်လာ ၇ဝ �ငှ့ညီ်သည်။ 4 Figure 2. စကအ်ငာှးလုိက်သူများ၏အလုပ်သမားများငှ့် စှစ််ဝငေ်ငမွျားကို စကအ်ငာှးလုိက ်သည့် ဝနေ်ဆာငမ် အလုိက် ြပသပုံ Employees, number Annual revenues, lakh MMK Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. COVID-19 ၏ လယယ်ာသုံးစက်ပစညး်အငာှးလိုက်ေသာ လပုင်န်းများ အေပ သက်ေရာက်မ ေတွရှိ ချက်များ စးီပွားေရးအေပကနသ်တ်ချက်များ လယ်ယာသံုးစကအ်ငှားလုိကေ်သာလုပ်ငနး်များအေပကန်သတ်ချကမ်ျားထဲမတှစခ်မုှာ တစေ်နရာမ ှ တစေ်နရာသုိ ေရွလျားသွား လာြခင်းကို ကန်သတ်ြခင်း ြဖစ်သည။် ေမ ၂၀၂ဝေှာင်းပိုင်းအရ အရ ၈၅% ေသာ လုပ်ငနး်များမာှ ၎င်းတုိ လုပင်နး် များ တညရ်ှိ ေသာ ေကျးရာွ အုပစ်အုတွင်းတွင် ေရလျားသွားလာ လုပက်ိုင်ုိင်သည် (Figure 3). ေကျးရွာ အုပစ်အုတွင်းတွင် သွားလာ လုပက်ိုင်ုိင်ေသာ လုပင်နး်များကို မေကးွတုိင်းတွင် အြခားေဒသများထက် ပို၍များများေတွ ရသည။် စက်အငှားလိုကေ်သာ လုပ်ငနး် ေလးပုံတစပ်ုံမာှ COVID-19 ေကာင့်တစခ်ျိနခ်ျိနတွ်င် လုပ်ငနး်လညပ်တ်မကို ပတ်ိပင် တားြမစမ်များ ကေံတွခဲ့ရသည်။ စစက်ိုင်းတွင် အထူးသြဖင့် ပိုမို များြပားေသာ အင်တာဗျးေြဖဆုိသူ ထွနစ်က် အငှား လုိက ်ေသာ လုပင်နး်များ မာှ ထုိသုိ တားြမစမ် များကေံတွရသည်။ Figure 3. COVID-19 ငှ့် ပက်သက်ပီး ကနသ်တခ်ျကမ်ျား ေကာင့် လုပ်ငနး်လညပ်တမ်ထိခိုကခ်ဲ့ရေသာ စိုကပ်ျိးေရး စက်ပစညး် အငာှးလုိက်လုပ်ငနး်များ Restrictions on areas of operation, by state or region Tractor service providers for which operations were banned at some point, by state or region MSPs for which operations were banned, by type of service provided Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. 25 36 10 30 50 57 55 47 25 7 34 23 0% 20% 40% 60% 80% 100% Reaper Thresher Combine Tractor Percentage share of MSPs 1 2 ~ 3 4 ~ 14 92 19 51 14 31 28 71 8 49 22 0% 20% 40% 60% 80% 100% Reaper Thresher Combine Tractor Percentage share of MSPs < MMK 50 lakh 50 - 100 lakh > 100 lakh 41 57 28 35 46 36 58 53 5 6 11 9 0 20 40 60 80 100 Sagaing Magway Bago Ayeyarwady Percentage share of MSPs in state or region Within the village track Within the township Within the state/region 23 9 3 12 0 10 20 30 40 50 Sagaing Magway Bago Ayeyarwady Percentage share of tractor SPs in region 33 12 0 10 20 30 40 50 Combine Tractor Percentage share of MSPs 5 ၁၀ ှင့်၂၀% ကား လယ်ယာသံုးစကအ်ငှားလုိက်သူများသည ်၎င်းတုိ ကို အထကပ်ါကန်သတ်ချကမ်ျားှင့်ပကသ်က်ပးီ ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိခဲ့ေကာင်း ေြဖကားခဲ့သည။် ပုံမနှ်အားြဖင့် ကင်းလွတ်ခင့်ွ များရရှိလုိလင် ရပက်ကွှ်င့်ေကျးရာွ လူကးီများမှ ေထာကခ်ံစာ လုိသည။် သုိေသာ်ထုိသုိကင်းလွတ်ခွင့်များမာှ ညဘကအ်လုပ်လုပ် အလုပမ်လုပရ်ြခင်း၊မျက်ှာဖုံးစေသာအကာ အကယ်ွ ပစညး်များ အသံုးြပရနလုိ်အပ်ြခင်း စသည့် ကန်သတ်ချကမ်ျားရှိသည။် ေရွ လျားသွားလာ ြခင်း ကန်သတ်ချက ် သည် စက်အငှားလုိကေ်သာ သူ များအားလုံးအေပ အကျိးသကေ်ရာက်မ ရှိမညမ်ဟတ်ု ပါ။ အချိေသာ စကအ်ငှားလုိကသူ် အထူးသြဖင့် ထွနစ်က ်အငှားလုိက်သူများမာှ ပုံမနှအ်ားြဖင့် မမိတုိိေဒသ အတွင်းတွင် သာ လုပင်နး် လုပက်ိုင် ေလ့ရှိသည။် အေကာင်းြပချကမ်ှာ COVID-19 ှင့်မသကဆုိ်င်ဘဲ အြခား အေကာင်းအရာများြဖစ ် သည့် မမိေိဒသမအှြခားသုိ စကပ်စညး်များ ကို သယ်ယူပိုေဆာင် ရန ် ကနုက်ျမများြခင်း (e.g., Takeshima et al. 2015) ှင့် အငှားလုိက်သူများကားယှဉ်ပိင်မများြခင်း စသည့်တုိေကာင့်ြဖစ်သည။် ထွနစ်က ် အငှား လုိကြ်ခင်းှင့်မတူဘဲ ရိတ်သိမး်ေခေလှစကအ်ငှားလုိကြ်ခင်း သည် ပိုမို ပးီ ေဒသခပေ်ဝးေဝးသုိသွားေရာက ် အလုပ် လုပက်ိုင် ေလ့ရှိသည ် (e.g., Zhang et al. 2017). ထုိကဲ့ေသာ ေရလျားမ ပင်ကိုယ်စုိက ် လကဏာများမှာ ကာွြခားေသာ်လညး် ၄၀ ှင့် ၅၃% ကား ရိတ်သိမး်ေခေလှစကအ်ငှားလုိက်သူများ ှင့် ၁၄ ှင့် ၂၂% ကား ထွနစ်ကအ်ငှားလုိက်သူများ သည် COVID-19 ှင့်ပက်သက ်ေသာ ကန်သတ်ချကမ်ျားေကာင့် သူတုိ၏ေရလျား သွားလာမမာှ ကန်သတ် တားဆီးခထံားရသညဟ်ခုစံားရသည ်(Figure 4). Figure 4. COVID-19 ငှ့် ပကသ်ကေ်သာ ကနသ်တခ်ျကမ်ျား ကို ခစံားခဲ့ရေသာ စကအ်ငာှးလုိကလု်ပ်ငနး် များ ကုိ လုပ်ငနး်လညပ်တလု်ပ်ကုိငေ်သာေဒသအလုိကြ်ပသပုံ Combine-harvester service providers Tractor service providers Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. May 2020 တွင် ဝနေ်ဆာင်မ ေပးြခင်း ကုိ May 2019 င့်ှ ိင်းယှြ်ခင်း လယ်ထွနစ်က်အငှားလုိကေ်သာလုပင်နး်များက ၂၀၂၀ ခှုစတွ်င်ေြမြပင်ဆင်မအချိနသ်ည်တူညသီည၊် သုိမဟတ်ု ၂၀၁၉ ထက ်အနညး်ငယ် ေနာကက်ျလိမ့်မညဟ်စုဉး်စားသည ် (Figure 5). စစက်ိုင်းမိနယ်တွင် ပိုမိုများြပားေသာ လယ်ထွနစ်က် အငှား လုိကေ်သာ လုပင်နး်အများစကု ၂၀၁၉ ခုှစ ်ထကေ်ြမြပင်ြခင်းမာှ ပိုမိုေနာကက်ျခဲ့ေကာင်း နြ်ပခဲ့သည။် ေှာင့်ေှး ကန်ကာမ သညမ်ိုးေခါင်ြခင်းသုိမဟတ်ုမိုးေနာကက်ျြခင်းတုိေကာင့်ြဖစရ်သညဟ် ုေြဖဆိုသူအများစုကေြပာသည်။ သုိေသာ် 15% မှာ COVID-19 ေကာင့် တုိကုိ်ကြ်ဖစ်သည။် Figure 5. ၂၀၁၉ ငှ့်ယှလ်င ်၂၀၂၀ အဓိက စိုကပ်ျိးရာသီအချနိက်ိုက ်ေြမြပငြ်ခငး် ငှ့် ပကသ်က၍် တိုငး်ေဒသအလုိက် လယထွ်နစ်က်အငာှးလုိက်သည့် လုပ်ငနး်များမှ အကြဲဖတထ်ားပုံ Assessment of timeliness of land preparation in 2020 compared to 2019 For those characterizing preparation as late, reasons for late land preparation in 2020 47 40 53 0 10 20 30 40 50 60 Restricted within village tract Restricted within township Restricted within the state/region Percentage share of MSPs 14 22 20 0 10 20 30 40 50 60 Percentage share of MSPs 6 Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. ထွနစ်ကအ်ငှားလုိက်သူှင့် ရိတ်သိမး်ေခေလှစက်အငှားလုိကသူ်အများစုသည ်ေတာင်သူများထံသုိ ေချးေငွ ပုံစ ံ အြဖစ် ေပးသည့်အေနြဖင့် ေနာက်ကျမ ှ ေငွေပးေချမ များကို လကခ်သံည ် (Figure 6) ။ ၂၀၂၀ ေမလတွင် ထွနစ်က ် အငှားလုိကသူ်ှင့် ရိတ်သိမး် ေခေလှစက်အငှားလိုက ် လုပ်ငနး်ှစခ်စုလံုး သညေ်နာကက်ျ ပးီမေှငွေပးေချရနေ်တာင်းဆိုမများကို ပိုမို ကေံတွ ခဲ့ရသည ် ဟု ေြဖကားသည်။ ဤပုံစကံို တုိင်းေဒသကးီှင့်ြပညန်ယ်အံှအြပားတွင် ပုံမနှအ်ားြဖင့်ေတွရှိရသည်။ COVID-19 ေကာင့် မညမ်မာှ ြဖစပ်ျကခ်ဲ့သည ်ကို မရင်ှးလင်းေသးေသာ်လညး် ြဖစုိ်င်ေချရှိေသာ ချိတ်ဆကမ် ကို ထပမ် ံစုံစမး် သင့်သည။် Figure 6. ေန�ကက်ျမှ ေငေွပးေချမ ကုိ လက်ခံေသာ စကအ်ငာှးလုိကသ်ည့် လုပ်ငနး်များငှ့် ေဖာကသ်ညမ်ျားမှ ေန�ကက်ျမှ ေပးရန် ပုိမုိေတာငး်ဆုိလာသညက်ို �ကံေတွရေသာ လုပ်ငနး်များ Accept late payments from farmers Facing more requests for late payments in 2020 than in previous years Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. ရာသီဥတု အေြခအေန ှင့် COVID-19 ေပါင်းစပမ်ေကာင့်လယ်ထွနစ်က ် အငှားလုိကေ်သာလုပ်ငနး် များ ၏ထကဝ်က် ခန်သည ် 2019 ခုှစအ်လားတူလှင့်င်းယှဉပ်ါကဝယ်လုိအားေလျာ့နညး်သွားသည ် (Figure 7). စစက်ိုင်းတုိင်းေဒသကးီတွင် ထယ်ထုိး ြခင်းဝနေ်ဆာင်မ ေတာင်းဆုိြခင်းေလျာ့ပါးမ ကို ပိုမို ကေံတွ ရပးီ ေဒသ ဆုိင်ရာ အလိုက်အေြခအေနအ ေြပာင်းအလ ဲရှိမ ကို နြ်ပသည။် Figure 7. ၂၀၁၉ ေမလငှ့်ယှလ်င ်ဝနေ်ဆာငမ် ေတာငး်ဆုိအား ကျဆငး်လာြခငး်ကို �ကံေတွရသည့် ဟ ုေြဖကား ခ့ဲေသာ လုပ်ငနး်များကုိ လုပ်ငနး်အမျိးအစား အလုိက၊်ထယထုိ်းြခငး် ဝနေ်ဆာငမ် အတကွ ်ြပညန်ယ ် ငှ့်တိုငး်ေဒသ အလုိက်ြပသပုံ By type of farming operation For primary tillage, by region or state Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. 59 32 28 30 36 56 53 56 0% 20% 40% 60% 80% 100% Sagaing Magway Bago Ayeyarwady Percentage share of tractor SPs Late Same Early Don't know 16 4 20 20 18 58 65 58 50 53 26 30 22 30 29 All Sagaing (N = 23) Magway (N = 55) Bago (N = 10) Ayeyarwady (N = 17) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Percentage share COVID-19 Weather Other 88 96 0 20 40 60 80 100 Combine Tractor Percentage share of MSPs 78 63 0 20 40 60 80 100 Combine Tractor Percentage share of MSPs 11 14 38 17 42 79 41 41 39 7 20 39 0% 20% 40% 60% 80% 100% Transporting workers Threshing Combine harvesting Primary tillage Percentage share of tractor SPs Reduced a lot Reduced a little No change Increased 38 10 15 23 41 44 35 33 22 42 41 44 0% 20% 40% 60% 80% 100% Sagaing Magway Bago Ayeyarwady Percentage share of tractor SPs Reduced a lot Reduced a little No change Increased 7 ဝနေ်ဆာင်မ၀ယ်လိုအား နည်း လာမ ကိုေြဖရင်ှးရန်အတွက ် စကအ်ငှားလုိက်သူများသည ် ေြမြပင်ြခင်း ကို ေြမ အမျိးအစား မေကာင်းသည့် လယ်ယာေြမအေြခအေနမျိး တွင် ဝနေ်ဆာင်မ ေပးြခင်း ကို ပိုမိုလုပေ်ဆာင်သည်။ ထုိေြမများမာှ လံုေလာကစ်ာွ ရင်ှးလင်းထားြခင်းမရှိဘဲေကျာက်သားငုတ်၊ ေြမ၊အညစအ်ေကးများ၊ သီးံှအကင်းအကျနမ်ျား ြဖင့် မသန်ရှင်း ေသာလယ်ယာ ေြမများ (သုိမဟတ်ု) စကအ်ငှား လုိက်သူများ၏ စကအ်မျိးအစားှင့် မကိုက်ညသီည့် ေြမ အမျိးအစား များြဖစ်သည။် အကယ်၍ မိနယ်ြပင်ပသုိ သွားေရာက ် အလုပ်လုပက်ိုင်ခွင့်ေပးလင် ပိုမိုေဝးလံေသာ ေနရာများတွင် ဝနေ်ဆာင်မ ေပးြခင်း ကိုလဲ လုပေ်ဆာင်သည။် အချိမှာ လုပင်နး်များကို ေလာ့ချေသာ နညး်လမး်များ ြဖင့်ေြဖရှင်းသည။် ေထာက်ပ့ံေပးေရးဘက် အချက်အလက်များ (Supply-side factors) လယ်ယာသံုးစကအ်ငှားလုိကေ်သာလုပ်ငနး်များသည ်လုပ်ငန်းလညပ်တ်မစရတ်ိြမင့် တကြ်ခင်း၊ စကက်ရယိာများ ရရှိုိင်မ နညး်ပါးြခင်း (အထးူသြဖင့် ုိင်ငံြခားမှတင်ပိုေသာ စကှ်င့်စကအ်ပိုပစညး်များ) ကိုကေံတွေနရသည။် စကြ်ပင်ြခင်း စရိတ် ှင့် စကြ်ပင်သမား၊စကေ်မာင်းသမားများ၏ေနစားခများမမှ ူ ေစျးတကြ်ခင်းသိပမ်ရှိပါ (Figure 8) ။ ပိုမိုြမင့်မား လာေသာ ေစျးနး် များှင့် ရရှိုိင်မ ပိုမိုနညး်ပါးြခင်းသည ် ဆကစ်ပ်မ ရှိသညက်ိုလညး်ေတွရသည်။ ထုိ ြဖစစ်ဉက်ို လယ်ထွနစ်က် အငှားလုိကသူ်ှင့် ရတ်ိသိမး်ေခေလှစကအ်ငှားလုိက်သူများတွင် အလားတူေတွရှိရသည်။ ြပညန်ယ်ှင့် တုိင်းေဒသ အားလံုးတွင် လညး် ထုိသုိ ြဖစစ်ဉက်ို တစေ်ြပးညီ ေတွရှိရပးီ ဧရာဝတီတုိင်းတွင် အနညး်ငယ်ပိုများသည်။ မှစက်ှင့်ယှဉ်လင် ေလာင်စာဆ ီ ေစျးနး် သည် ကနု်ကမး်ပစညး်များအားလံုးမ ှ ေစျးနး်ေလျာ့လာေသာ တစခ်တုညး်ေသာ ကနု်ကမး် ြဖစသ်ည။် Figure 8. လွနခ့ဲ်ေသာ တစ်စှ်ငှ့်ယှလ်င ်ေစျးနး်အေြပာငး်အလဲများကို �ကံေတွလာရေသာ လယယ်ာသုံးစက ် အငာှးလုိက်သည့်လုပ်ငနး်များ ကုိ ကုနက်ျစရိတအ်လုိကြ်ပသပုံ Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. အလပု်သမားများ ၏အေြခအေနကို သံုးသပ်ကည့်လင် လယ်ထွနစ်ကှ်င့် ရတ်ိသိမး်ေခေလှစက ် အငှားလိုက် လုပင်နး်များ ၏ ၃၀% သညအ်လုပ်သမားြပတ်လပမ်ှင့် ရင်ဆုိင်ေနရေကာင်းေြဖဆုိသည ် (Figure 9). ကန်သတ်ချက် များပိုမိုကေံတွ ရေသာ လပု်ငနး်များ (Figure 4) သည် အလုပ်သမားြပတ်လတ်မကို ပိုမို ကေံတွရသညဟ်ဆုိုသည်။ စစက်ိုင်းတုိင်းှင့်ယှဉလ်င် ဧရာဝတီတုိင်း၊ပခဲးူှင့် မေကးွ တုိ ရှိ လယ်ထွနစ်ကအ်ငှားလုိကသူ်များ သည် အလပု်သမားငှားရမး်ရာတွင် ပိုမိုခကခ်မဲ များ ကေံတွခဲ့သည။် အလုပ်သမားြပတ်လတ်မမာှ ကမး်ကျင် စကေ်မာင်းသူများ ှင့်စကြ်ပင်များသာမက ပုံမနှက်ျပနး် ြပလပု ် သူများပါ ပါဝင် သည။်ထုိကဲ့သုိေသာ စနိေ်ခမ များကို ေကျာ်လားုိင်ရန်အတွက ် လယ်ယာသံုးစကအ်ငှားလုိက်သူများမာှ ေတာင်သူများအား ဝနေ်ဆာင်ခ ပိုမိုေတာင်းဆုိြခင်း ှင့်ဝနေ်ဆာင်မအေရအတွက်ကိုေလာ့ချြခင်းကိုလုပေ်ဆာင်ခဲ့သည။် ထိုအြပင် စကအ်ငှားလုိက ် လုပင်န်း ေတာ်ေတာ်များများသည် အလုပ ်သမားြပတ်လတ်မ ေကာင့် လုပင်နး်များကို မမိ ိဘာသာ ပိုမိုလုပေ်ဆာင်ြခင်း ှင့် ေနစားခ တုိးြမင့်ြခင်းစသည်တုိကိုလညး် လုပေ်ဆာင် ခဲ့သညဟ်ေုြဖဆုိသည။် 10 25 21 38 38 81 60 39 41 32 0% 20% 40% 60% 80% 100% Fuels, diesel Operators Repair service, mechanics Spare parts / attachments (local) Spare parts / attachments (imported) Machines Percentage share of MSPs More expensive Same price Less expensive Don't know 8 Figure 9. ထွနစ်က်ငှ့်ရိတသိ်မ်းေခွေလှစက် အငာှးလုိကသူ်များမှ COVID-19ငှ့် ပကသ်ကေ်သာ ကနသ်တခ်ျက် များ ေကာင့် အလုပ်သမား ရှားပါး မ �ကံေတွခ့ဲရ ပုံ By region or state, tractor SPs only By type of worker, for those reporting shortages By type of service provided Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. ဘဏာေရး ၏ စးီပွားေရးအေပ အကျိးသက်ေရာက်မ ၇၅% ှင့် ၇၅%အထက် လယ်ထွနစ်ကှ်င့်ရိတ်သိမး်ေခေလှစကအ်ငှားလုိကသူ်များသည ်COVID-19 ှင့်ေရာဂါ ြပန်ပာွးမ ကို ထိနး်သိမး်ရနအ်တွက ် ချမတ်ှေသာ စညး်မျဉး်များေကာင့် ေငွေရးေကးေရးဆိုင်ရာ စနိေ်ခမ များ ကေံတွခဲ့ရသည်။ ထုိကန်သတ်ချကမ်ျားေကာင့် ကနုက်ျစရတ်ိများ ပိုမိုြမင့်မားလာြခင်း၊၊ ၀ယ်လုိအားနညး်ြခင်းှင့် ေတာင်သူများမှ ဝနေ်ဆာင်မ များအတွက ် ေငွေပးေချြခင်း ေနာကက်ျြခင်း စသည်တုိ ကို ကေံတွခဲ့ရသည် (Figure 10)။ စကအ်ငှားလုိကသူ်အများစကု စက ် ပစညး်အတွကယူ်ထားေသာ ေချးေငွများြပန်လည ် ေပးဆပရ်နခ်ကခ်ဲ့သည့် စနိေ်ခမများကို ကေံတွ ေနရ သညဟ်ေုြဖဆိုသည။် တစ်ချိနတ်ညး်တွင် အလပု်သမား များအတွက ် ေငွေပးေချြခင်းှင့် အြခားကနုက်ျ စရိတ် များ ထိနး်သိမး်ရနလဲ်ခကခ်ဲလာသည့် အတွက ် လည်ပတ်ေငွပိုမိုလုိအပ ် လာသည။် ၀နေ်ဆာင်မများအတွက ် ေတာင်သူမ ှ ေငွေပးေချမ ေှာင့်ေှး ြခင်းတုိေကာင့် လညး် လုပင်နး်များ၏ေပးရနရ်ှိေသာ ေချးေငွြပနဆ်ပခ်ျိနည်ိင်း ြခင်း ပိုမိုလုိအပေ်ကာင်း ြပသသည။် စကအ်ငှားလုိကသ်ည့်လုပ်ငနး် ေတာ်ေတာ်များများသည် ပိုင်ဆုိင်မများကိုေရာင်းချြခင်း၊ အြခားစးီပာွးေရးမဝှင်ေငွများကိုသံုးစွဲြခင်း၊ ပဂုလိက တစ ် ဦး ဦးထံမ ှ ေချးေငွ များရယူ ြခင်းအားြဖင့် ဘဏာေရး ဆိုင်ရာစနိေ်ခမများ ကိုေြဖရင်ှးသည ် ။ ၎င်းတုိအနက ် ၂၀% ခန်သည ် အစိုးရ ထံမှ ေချးေငွများရရှိထား ကသည်။ Figure 10. COVID-19ငှ့်ပက်သက်ေသာကနသ်တခ်ျကမ်ျား ေကာင့် ဘဏာေရးအခကအ်ခ�ဲကံေတွခဲ့ရေသာ လုပ်ငနး် များ Combine-harvester service providers Tractor service providers Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. 15 28 39 37 0 10 20 30 40 50 Sagaing Magway Bago Ayeyarwady Percentage share of MSPs 9 4 0 25 0 10 20 30 40 50 Machine operators Repairers / mechanics Agents/brokers Other casual labor Percentage share of MSPs 33 28 0 10 20 30 40 50 Combine Tractor Percentage share of MSPs 19 0 40 8 54 22 0 20 40 60 80 100 staff wages and SS changes rent repayment of loans payment of invoices other expenses no specific problem Percentage share of MSPs 17 0 27 13 45 29 0 20 40 60 80 100 Percentage share of MSPs 9 စကအ်ငှားလုိကသူ် များ အများစ ု သည ် ၂၀၁၉ ခှုစှ်င့်င်းယှဉလ်င် ၂၀၂၀ ခှုစတွ်င်သူတုိ၏ ဝင်ေငွများ ကျဆင်း လိမ့်မည ် ဟ ု ေမာ်လင့်သည် (Figure 11)။ စစ်တမး်ေြဖဆိုသူအများအြပားကလကရ်ှိစီးပာွးေရးကနု်ကျစရတ်ိ အတုိင်း အချိန်အတန်ကာ ထိနး်သိမး် ထားမည် ဟေုမာ်လင့်ေကာင်းေြပာကားခဲ့သည်။ပိုမိုေစျးြမင့်လာေသာ စကအ်ပိုပစညး် ှင့်စကြ်ပင်ခစရတ်ိများ ကို ကျဆင်းလာေသာ ေလာင်စာဆ ီ ေစျးက ကာ သွားမညြ်ဖစ ် သည။် ကနုက်ျစရတ်ိ တူညေီသာ်လညး် ဝင်ေငွများပိုမိုနညး်ပါးလာ ေသာ ေကာင့် အြမတ်ေငွမာှ နညး်ပါး လာမညဟ်ေုမာ်မနှး်ရသည။် ၎င်းသည် စးီပာွးေရး အမျိးအစား များမညသုိ်ပင် ြဖစေ်စ သကဆုိ်င် သည။် Figure 11. စကအ်ငာှးလုိကသူ်များမှ ၂၀၂၀ ဝငေ်ငအွလားအလာ ကို ၂၀၁၉ငှ့်ိငး်ယ်ှေမာမှ်နး်ပုံ By type of business By region or state, tractor SPs only Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020. တုိင်းေဒသကးီှင့်ြပညန်ယ်များ အလုိက ် အလားအလာ များကွဲြပားမ များကိုလဲေတွရသည်။ အဆုိးြမင်မ အချိ သည် ရာသီဥတု အေြခအေနများ ေကာင့် ထွန်ယကစ်ိုကပ်ျိးြခင်းေနာကက်ျရြခင်း ေကာင့် ြဖစ်ပးီ COVID-19 ှင့် အြပည့်အဝ မသကဆုိ်င် ေသာ် လညး် ၂၀၂ဝစိုကပ်ျိးရာသီတစခ်ုလံုးတွင် ၎င်းတုိ မညသုိ်ကေံတွရသညက်ို ေစာင့်ကည့် ေလလ့ာသင့်သည်။ မဝူါဒေရးရာ အ�ကံြပချက်များ စကပ်စညး်အငှားလုိက်သူများကို COVID-19 အကျပ်အတညး်ကာလအတွင်း ၎င်းတုိ၏ လပု်ငနး်များ ဆကလ်က်လုပက်ိုင်ုိင် ရန ် အတွကမ်ည်သည့်မဝူါဒများက အကျိးရှိမလဲဆုိေသာ ထင်ြမင်ချကမ်ျားကိုလဲေမးြမန်းခဲ့ပါသည။်၎င်းတုိ ဆနး်စစရ်န် ေမးြမနး်ခဲ့ ေသာမဝူါဒများမာှ အမျိးမျိးေသာယရား များကိုအသံုးြပ၍ ဘဏာေရးပံ့ပိုး ြခင်း၊ လယ်ယာသံုးစကပ်စညး်များကို လယ်ယာ မဟတ်ုေသာ လုပင်နး်များတွင် အသံုးြပြခင်း ကို ယာယီ ခင့်ွြပြခင်း တုိင်းေဒသတစခ်ှုင့်တစခ်ေုရလျားသွားလာမ ကန်သတ်ချကမ်ျားကိုေြပေလျာ့ေပးြခင်း၊ စကပ်စညး် ှင့် စပ်အပို ပစညး် ဆုိင်များကို အြပည့်အဝ လည်ပတ်ေစြခင်းစသည်ြဖင့် ပါဝင်သည ်(Figure 12). ဤအြမင်များအြပင်လကေ်တွအေြခအေနများ တွင်ေတွရှိချကမ်ျားအရ ေအာကပ်ါ ေရတုိတွင်ချမတ်ှုိင်ေသာ မဝူါဒဆုိင်ရာ အကြံပချကမ်ျားကိုအကြံပထားသည်။ ထိုအကြံပချက်အများစမုာှ ြမနမ်ာအစိုးရေရးဆဲွထားေသာ COVID- 19 စးီပာွးေရး ထိခိုကမ်သက်သာေချာင်ချီေရးအစီအစဉ ်(COVID-19 Economic Relief Plan, CERP) ှင့်အကျးံဝင်သည်။ 42 26 39 37 15 24 0% 20% 40% 60% 80% 100% Combine- harvester Tractor Percentage share of MSPs 49 19 28 28 26 38 31 51 13 29 25 14 0% 20% 40% 60% 80% 100% Sagaing Magway Bago Ayeyarwady Percentage share of MSPs Decrease by more than 10% Decrease, but by less than 10% Same or increase Unable to judge 10 Figure 12. COVID 19 ၏ဆုိးကျိးသကေ်ရာက်မများကို ေလာခ့ျရနထိ်ေရာကေ်သာမူဝါဒများငှ့် ပတသ်က၍် လုပ်ငနး်အမျိးအစားအလုိက်စက်အငာှးလုိက်သူများမှထငြ်မငခ်ျကေ်ပးပုံ Tractor service providers Combine-harvester service providers Source: Mechanization Service Provider (MSP) Phone Survey, May 2020.  စကအ်ငှားလုိကလု်ပ်ငနး်များ၏ဝယ်ယူထားေသာစကမ်ျားှင့်စကက်ရိယိာများ အတွကေ်ချးေငွြပန်လည ် ေပးဆပ ် ြခင်း ဆိုင်ရာ စညး်မျညး်များကို ြပန်လည် ညိင်းြခင်း ှင့် အေထွေထွစးီပာွးေရး အသံုးစရတ်ိများ အတွက ်အစိုးရ မ ှယာယီ ေချးေငွများကို ပံ့ပိုးေပးြခင်း၊ ထုိအစအီမမံျား ကို အေသးစားှင့်အလတ်စား စးီပာွးေရး လုပင်နး်များ အတွက ် ေငွေကး အေထာကအ်ပံ့ဆုိင်ရာ CERP လုပေ်ဆာင်ချက ် 2.1.1 ှင့် 2.1.6 ှင့်ချိတ်ဆကုိ်င်သည။် ထိုအေထာက်အပံ့ ကို တရားဝင် (formal) ှင့်အလွတ်သေဘာ(informal) လုပက်ိုင်ေနကေသာ စကအ်ငှားလုိကသူ်ှစခ်စုလံုး သုိတုိးချဲ သင့်သည။်  စိုကပ်ျိးေရးစကပ်စညး်များှင့်တင်သွင်းေသာ စက်အပိုပစညး်များအပါအဝင် လယ်ယာ စိုကပ်ျိးေရး ရာသီ အတွင်း အခနွ်အခများ ှင့် အေကာကခ်နွခ်များကို ကင်းလွတ်ခင့်ွေပးြခင်း။ ထုိသုိေသာေဆာင်ရကွမ်များ သည် အခနွေ်ပး ေဆာင် ြခင်းကိုေရွဆိုင်းေပးြခင်း ှင့်အခနွက်င်းလွတ်ခွင့်တုိးြမင့်ြခင်းတုိကိုအဆုိြပထားသည့် CERP 2.1.3 ေအာက်တွင် အကျးံဝင် သည။်  စကအ်ငှားလုိကလု်ပ်ငနး်များအတွက ် COVID-19 ှင့်သက်ဆုိင်ေသာ ကန်သတ်ချကမ်ျားကို ကင်းလွတ် ခွင့် ေပးရန ် ေဒသဆိုင်ရာအစိုးရများှင့် ဆကသွ်ယ်၍ အားေပးသင့်သည။် (အင်တာဗျးအေရအတွကေ်သးငယ်ေသာ်လညး်) စက ် အငှား လုိကလု်ပင်နး်များ၏ ကန်သတ်ချကမ်ျားကေံတွေနရမသည ် သညြ်ပညန်ယ် / တုိင်းေဒသကးီ အလုိက ် သိသိသာသာ ကွဲြပားသညက်ိုေတွရသည်။ CERP ေအာက်တွင် စကအ်ငှားလုိက်သူများအေပကန်သတ်ချကမ်ျားကို သင့်တင့်ေလျာက်ပတ်စာွ တစ်ေြပးညီ ချမတ်ှသင့်သည။်  စကမ်လယ်ယာ ၀နေ်ဆာင်မအတွက ် ေတာင်သူများ၏ ေငွေပးေချုိင်စမွး်ကိုြမင့်တင်ရန ် ေယဘူရ ေထာကပ်ံ့ မများ ကို ဆကလ်က ် ြပလုပသ်င့်သည။် ထုိသုိေသာအားထုတ်မများသည ် CERP လုပေ်ဆာင်ချက ် 2.1.7 ၏ေတာင်သူ များ အတွကေ်ထာကပ်ံ့မအချကှ်င့် အကျးံဝင်သည်။ စိုကပ်ျိးချိန ် တွင် ေတာင်သူ များ၏ေငွြဖစ်လွယ်မကို တုိးတကေ်စ ြခင်းသည် ဝနေ်ဆာင်မ များ အတွက် ပိုမိုလင်ြမနေ်သာ ေငွေပးေချမစမွး်ရညက်ိုြမင့်တင်ေပးသည။် ၎င်းတုိ ရင်ဆုိင် ေနရေသာဘဏာေရး အခကအ်ခဲ အချိကို ေလျာ့ပါးေစလိမ့်မည။် 25 42 13 9 9 7 37 12 0 10 20 30 40 50 reduce taxes/fees reduce financing/extend loans/debt relief all non-farm use of machines allow movement of machines across regions keep machine/parts shops open reduce rent/utilties loan to small-enterprises by government other Percentage share of MSPs 17 33 9 19 12 4 38 9 0 10 20 30 40 50 Percentage share of MSPs 11 တစခ်ျိနတ်ညး်မာှပင်စကမ်လယ်ယာ ၀နေ်ဆာင်မများ၏ ၀ယ်လုိအားဆက်လက ်ေစာင့်ကည့်ေနရန ်အေရးကးီ သည။် ၂၀၂၀ ေမလတွင်ေြမြပင်ဆင်မအတွက ် ၀ယ်လိုအားသည် ၂၀၁၁ ေမလထက်အနညး်ငယ်နမိ့်ကျ သည့် အေကာင်း တစခ်ျိတစဝ်က ် မာှ မိုးေနာကက်ျေသာေကာင့်ြဖစ ် သည။် မိုးစတင်သည် ှင့်လယ်ထွနစ်ကမ်ျား ကပိုမိုများလာေသာဝနေ်ဆာင်မေတာင်းဆိုမ လုိအပခ်ျကက်ိုြဖည့်ဆညး်ေပးုိင်မလား ကိုေစာင့်ကည့်ရန ်အေရးကးီသည်။ မိုးရာွ ြခင်းေကာင့် ဝနေ်ဆာင်မ ဝယ်လုိ အား ကျဆင်းမ ကို ပိုမိုေရာ့ှေပါခ့စံားရေသာဧရာဝတီ၊ပခဲးူှင့် မေကးွတုိှင့်သည် စစက်ိုင်း၊မေလးတုိှင့်ယှဉလ်င် အလပု်သမား ြပတ်လတ်မ ကို ပိုမိုကေံတွရသည ် (Figure 9). ၎င်းသညစ်ကမ်လယ်ယာ ဝနေ်ဆာင်မများကို လညး် ဆိုးကျိး သကေ်ရာက ်ေစ ုိင်သည်။ ထုိအြပင်ရာသီဥတုမဟုတ်သည့်အချကမ်ျားေကာင့် စကပ်စညး် အငှားလိုက ်သည့်ဝနေ်ဆာင်မ ၏ဝယ်လိုအား နညး်လာ ြခင်းရှိသလားကိုလဲ ဆနး်စစ်သင့်သည။် ေကျးလက ်- မိြပ သွားလာ လပရ်ာှးမ အေပ ကန်သတ်မများေကာင့် ေကျးလက ် ေဒသ များတွင် အလုပသ်မား ရရှိမတုိးပာွးလာြခင်း ၊ ယခုှစတွ်င် စကအ်ငှား လုိကလု်ပင်နး်များ၏ေဖာက်သည ် များမှ ေနာက်ကျမ ှဝနေ်ဆာင်ခ ေပးရနေ်တာင်းဆို မ များပိုမိုြဖစေ်ပေနေသာေကာင့် ေတာင်သူများ၏ဘဏာေရးအေြခအေနများ ထိခိုကုိ်င်မရှိမရှိ ဆနး်စစရ်န ် အေရးကးီသည။် သီးံှေစျးနး်များ၊ ေတာင်သူများ၏ေချးေငွလကလှ်မး်မှီမ စသည့် စကမ်လယ်ယာ ၀နေ်ဆာင်မ များ ေတာင်းဆုိမ အေပသကေ်ရာက်ေစုိင်ေသာ ပိုမိုကျယ်ြပန်ေသာေစျးကကွ်အေြခအေနများကို ဆကလ်က ် ေစာင့်ကည့်ရန ် အေရးကးီသည။် အလားတူစာွေစျးကကွဆ်ိုင်ရာအချကမ်ျားသညလ်ညး် MSP များ၏ေတာင်သူများ ကို ဝနေ်ဆာင်မ ေပးုိင် စွမး် ှင့်သူတုိ၏ပစညး်ကရိယိာများအတွက ်ေချးေငွများကို ြပနလ်ညဆ်ပုိ်င်မ စမွး်ရည ်ကိုလည်း ထိခိုက ်လိမ့်မည။် References Belton, B., P. Fang, and T. Reardon. 2018. Mechanization Outsourcing Services in Myanmar's Dry Zone. Feed the Future Innovation Lab for Food Security Policy Research Paper 10. East Lansing, MI, USA: Michigan State University. Takeshima H., H.O. Edeh, A.O. Lawal, and M.A. Isiaka. 2015. “Characteristics of private-sector tractor service provisions: Insights from Nigeria.” Developing Economies, 53 (3): 188-217. Win, M.T., B. Belton, and X. Zhang. 2020. “Myanmar’s rapid agricultural mechanization: Demand and supply evidence.” In An Evolving Paradigm of Agricultural Mechanization Development: How Much Can Africa Learn from Asia? X Diao, H Takeshima & X Zhang, eds., forthcoming. Zhang, X., J. Yang, and T. Reardon. 2017. “Mechanization outsourcing clusters and division of labor in Chinese agriculture.” China Economic Review, 43: 184-195. 12 ABOUT THE AUTHOR(S) Hiroyuki Takeshima is a Senior Research Fellow in the Development Strategy and Governance Division (DSGD) of the International Food Policy Research Institute (IFPRI), based in Washington, DC. Myat Thida Win is a PhD Candidate in the Department of Agricultural, Food, and Resource Economics of Michigan State University, East Lansing, MI, USA. Ian Masias is a Senior Program Manager in DSGD of IFPRI, based in Yangon, Myanmar. ACKNOWLEDGMENTS This work was undertaken as part of the Myanmar Agricultural Policy Support Activity (MAPSA) led by the International Food Policy Research Institute (IFPRI) in partnership with Michigan State University (MSU). Funding support for this study was provided by the CGIAR Research Program on Policies, Institutions, and Markets (PIM), the United States Agency of International Development (USAID), and the Livelihoods and Food Security Fund (LIFT). This Policy Note has not gone through IFPRI’s standard peer-review procedure. The opinions expressed here belong to the authors, and do not necessarily reflect those of IFPRI, MSU, USAID, LIFT, or CGIAR. INTERNATIONAL FOOD POLICY RESEARCH INSTITUTE 1201 Eye St, NW | Washington, DC 20005 USA T. +1-202-862-5600 | F. +1-202-862-5606 ifpri@cgiar.org www.ifpri.org | www.ifpri.info IFPRI-MYANMAR No. 99-E6 U Aung Kein Lane Than Lwin Road, Bahan Township Yangon, Myanmar IFPRI-Myanmar@cgiar.org www.myanmar.ifpri.info The Myanmar Strategy Support Program (Myanmar SSP) is led by the International Food Policy Research Institute (IFPRI) in partnership with Michigan State University (MSU). Funding support for Myanmar SSP is provided by the CGIAR Research Program on Policies, Institutions, and Markets; the Livelihoods and Food Security Fund (LIFT); and the United States Agency for International Development (USAID). This publication has been prepared as an output of Myanmar SSP. It has not been independently peer reviewed. Any opinions expressed here belong to the author(s) and do not necessarily reflect those of IFPRI, MSU, LIFT, USAID, or CGIAR. © 2020, Copyright remains with the author(s). This publication is licensed for use under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0). To view this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by/4.0. IFPRI is a CGIAR Research Center | A world free of hunger and malnutrition mailto:ifpri@cgiar.org http://www.ifpri.org/ http://www.ifpri.info/ mailto:IFPRI-Myanmar@cgiar.org https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ နောက်ခံ အကြောင်းအရာ အင်တာဗျူးတွင်ပါဝင်ခဲ့သော လုပ်ငန်းများ၏အခြေခံအချက်အလက်များ COVID-19 ၏ လယ်ယာသုံးစက်ပစ္စည်းအငှားလိုက်သော လုပ်ငန်းများ အပေါ် သက်ရောက်မှု တွေ့ရှိ ချက်များ စီးပွားရေးအပေါ်ကန့်သတ်ချက်များ May 2020 တွင် ဝန်ဆောင်မှု ပေးခြင်း ကို May 2019 နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း ထောက်ပံ့ပေးရေးဘက် အချက်အလက်များ (Supply-side factors) ဘဏ္ဏာရေး ၏ စီးပွားရေးအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု မူဝါဒရေးရာ အကြံပြုချက်များ References