1 
 

 

ບົດລາຍງານກ່ຽວກັບ 
 

ບົດຮຽນທີ່ ສໍ າຄັນຈາກປະສົບການ 
ການນໍ າໃຊ້ລະບົບປໍ ້ ານໍ ້ າພະລັງງານແສງອາທິ
ດໃນຊຸມຊົນ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ 
 

ໂດຍ: ໂພລ ພາບລິ ກ, ສະຖາບັນຄຸ້ມຄອງນໍ ້ າ ສາກົນ  
ພອນວິ ໄລ ສີ ນະວົງ, ແສດມະນີ  ພົມພັກດີ  ແລະ ເປີ ້ ນ ສົມບູນ, ສະຖາບັນ ຄ້ົນຄວ້າ ກະສິ ກํາ, 
ປ່າໄມ້ ແລະ      ພັດທະນາຊົນນະບົດ 

  

IP7: ຊົນລະປະທານທີ່ ຊາວກະສິ ກອນຄຸ້ມຄອງດ້ວຍຕົວເອງເພ່ືອລະບົບອາຫານ-ກະສິ ກໍາ 
ທີ່ ທົນທານຕ່ໍການປ່ຽນແປງດິ ນຟ້າອາກາດ 

 

ສິ ງຫາ, 2024 

 

       
 



2 
 

ບົດສັງລວມຫຍໍ ້  

ໃນຊ່ວງໄລຍະ 12 ເດື ອນ, ສະຖາບັນຄ້ົນຄວ້າກະສິ ກໍາ, ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ (NAFRI), ຮ່ວມກັບ 
ສະຖາບັນຄຸ້ມຄອງນໍ ້ າສາກົນ (IWMI), ໄດ້ລົງໄປຢ້ຽມຢາມພ້ືນທີ່ ຫຼາຍບ່ອນ 
ທີ່ ສູບນໍ້າດ້ວຍພະລັງງານແສງຕາເວັນອະເນກປະສົງ (SWP) ຕາມຊຸມຊົນທີ່ ຕ້ັງຢູ່ໃນເຂດທ່ົງພຽງ 
(ທີ່ ອາໃສນ້ํາຝົນ) ໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວ. ໃນເວລາລົງຢ້ຽມຢາມຄ້ັງທາํອິ ດ, 
ທີ ມງານໄດ້ມີ ໂອກາດໄປຢ້ຽມຊົມລະບົບສູບນໍ ້ າດ້ວຍພະລັງງານແສງຕາເວັນທີ່ ໄດ້ນໍ າໃຊ້ມາແລ້ວສີ່ ປີ . 
ກ່ອນໜ້າລົງຢຽມຢ້ຽມ, ທີ ມງານບໍ່ ມີ ຂໍ ້ ມູນຫຍັງເລີ ຍກ່ຽວກັບບ່ອນນີ ້ . 

ບົດລາຍງານນີ ້ ແມ່ນໄດ້ຮວບຮວມຂໍ ້ ມູນທີ່ ໄດ້ຈາກການເຂົ ້ າໄປສັງເກດການແບບມີສ່ວນຮ່ວມກັບຄົວເຮື ອນ
ທີ່ ນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າບາດານດ້ວຍລະບົບປໍ ້ ານໍ ້ າພະລັງງານແສງຕາເວັນນີ ້  ແລະ 
ເກັບກໍາຂໍ ້ ມູນດ້ານຜົນປະໂຫຍດທີ່ ເຈົ ້ າຂອງຄົວເຮື ອນໄດ້ຮັບ. ຜົນການສຶ ກສາ-
ສັງເກດການສາມາດເຫັນວ່າອາດແມ່ນຍ້ອນຂະບວນການວາງແຜນທີ່ ບໍ່ ລະອຽດພຽງພໍ, ການອອກແບບ, 
ການຕິດຕ້ັງ ທີ ບໍ່ ແທດເໝາະ ແລະ 
ຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາຂອງຜູ້ຊົມໃຊ້ນໍ ້ າແມ່ນມີ ຈໍ າກັດຈຶ່ ງພາໃຫ້ເກີດບັນຫາທາງເຕັກນິ ກ ແລະ 
ທາງສັງຄົມພາຍໃນຊຸມຊົນ.  ທາງເລື ອກດ້ານນະໂຍບາຍເພ່ືອແກ້ໄຂປັນຫາເຫົ່ຼານີ ້ ມີ ໃນບົດບົດລາຍງານນີ ້ . 
ໃນຂະນະທີ່ ມັນອາດຈະເປັນຄໍ າຖາມ ແລະ ມີ ຄວາມສົນໃຈຈາກຜູ້ວາງນະໂຍບາຍວ່າ: ກໍລະນີ ສຶ ກສາ 
ທີ່ ເປັນຕົວຢ່າງດຽວ, ຄື ກັບກໍລະນີ ້ ໃນບົດນີ ້  ຈະສາມາດເປັນຕົວແທນໄດ້ບໍ . ເຖິງຢ່າງໃດກ່ໍຕາມ, 
ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ, ຢູ່ຫຼາຍໆບ່ອນ-ຫຼາຍໂຄງການນ້ັນກ່ໍມີ ລັກສະນະຄ້າຍໆກັນນີ ້ , 
ເຊິ່ ງມັນຕ້ອງການໃຫ້ມີ ວິ ທີ ການແກ້ໄຂທີ່ ຄ້າຍຄື ກັນ. ດ່ັງນັນ, ພວກເຮົ າຈຶ່ ງອາດເວົ ້ າໄດ້ວ່າ:  
ເພ່ືອຮັບປະກັນໃຫ້ການຂະຫຍາຍການນໍ າໃຊ້ລະບົບສູບນໍ ້ າພະລັງແສງຕາເວັນແບບຊຸມຊົນຢູ່ໃນພ້ືນທີ່ ພາກໃ
ຕ້ຂອງປະເທດລາວ ໃຫ້ປະສົບຜົນສໍ າເຫລັດນ້ັນ, ພວກເຮົ າຈະຕ້ອງໄດ້ອາໄສການປັບປຸງນະໂຍບາຍ ແລະ 
ການວາງແຜນ ທີ່ ຊ່ວຍແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ ລະບຸໄວ້ໃນບົດລາຍງານກ່ຽວກັບບົດຮຽນທີ່ ສໍ າຄັນຈາກປະສົບການ 
ການນໍ າໃຊ້ລະບົບປໍ ້ ານໍ ້ າພະລັງງານແສງອາທິດໃນຊຸມຊົນ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວນີ ້ .  

 

ກອບວຽດ່ັງກ່າວນີ ້ ເປັນສ່ວນໜ່ຶງ ແຜນງານທີ  7: 
ຊົນລະປະທານທີ່ ຊາວກະສິ ກອນຄຸ້ມຄອງດ້ວຍຕົວເອງເພ່ືອລະບົບອາຫານກະສິ ກໍາທີ່ ທົນທານຕ່ໍສະພາບອາກ
າດ, ພາຍໃຕ້ໂຄງການ ASEAN-CGIAR ລະດັບພາກພ້ືນສ້າງນະວັດຕະກໍາເພ່ືອຄວາມໝ້ັນຄົງດ້ານອາຫານ 
ແລະ ໂພຊະນາການ. 

 

Citation: Pavelic, P.; Sinavong, P.; Phompackdee, S.; Sinavong, S. 2024. Key insights from a 
community-based solar water pumping system in southern Laos. In Lao. Colombo, Sri Lanka: 
International Water Management Institute (IWMI). CGIAR Initiative on Agroecology. 9p. 

© 2024 International Water Management Institute. Some rights reserved. 
 
Disclaimer: This publication has been prepared as an output of the CGIAR Initiative on Agroecology and 
has not been independently peer reviewed. Responsibility for editing, proofreading, and layout, opinions 
expressed and any possible errors lies with the authors and not the institutions involved. 
 
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial 4.0 International 
License (CC BY-NC 4.0). 
 



3 
 

ບໍ ລິ ບົດ ແລະ ການອອກແບບລະບົບ 

 ໃນຕ້ົນປີ  2019, ຜູ້ໃຫ້ທຶນລະດັບສາກົນທີ ມີ ຊື່ ສຽງໄດ້ມອບໜ້າທີ່ ໃຫ້ຫ້ອງການສິ ກໍາ ແລະ 
ປ່າໄມ້ເມືອງເພ່ືອຈັດຕ້ັງປະຕິບັດລະບົບປໍ ້ ານໍ ້ າແສງຕາເວັນ (SWP)ອະເນກປະສົງ ລະດັບຊຸມຊົນ 
ມາໃຊ້ພາຍໃນບ້ານແຫ່ງໜ່ຶງໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວ. ຫ້ອກງານກະສິ ກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ເມືອງ  
ໄດ້ສະເໜີຊື່ ສະຖານທີ່ ດ່ັງກ່າວ 
ເນື່ ອງຈາກມີຜູ້ຜະລິ ດຜັກຂະໜາດນ້ອຍທ່ິມີ ຄວາມກະຕືລື ລ້ົນຢາກຜະລິ ດຜັກຂາຍສະໜອງຕະຫຼາດພາຍໃ
ນເມືອງ; ແຕ່ພວກເຂົ າກໍາລັງພົບບັນຫາກ່ຽວກັບການຜະລິ ດເນື່ ອງຈາກການເຂ້ົາເຖິງນໍ ້ າບໍ່ ພຽງພໍ.  

 ຫ້ອງການກະສິ ກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ເມືອງ ໄດ້ພະຍາຍາມຮ່ວມກັນອອກແບບ ແລະ 
ພັດທະນາໂຄງການການຮ່ວມກັນ ກັບຊຸມຊົນຕາມເປົ ້ າໝາຍ ແລະ 
ຈຸດປະສົງຂອງໂຄງການພັດທະນາຊົນນະບົດທີ່ ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກຜູ້ໃຫ້ທຶນສາກົນ. 
ໃນລະຫວ່າງການປຶ ກສາຫາລື ກັບຊຸມຊົນເບື ້ ອງຕ້ົນ, ຫ້ອງການກະສິ ກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ເມື ອງ 
ໄດ້ປຶ ກສາຫາລື ກັບຄົວເຮື ອນທີ່ ເຮັດກະສິ ກໍາ ຈໍ ານວນ 15 ຄົວເຮື ອນ. 
ໃນໄລຍະສ້າງຕ້ັງກຸ່ມການຜະລິ ດກະສິ ກໍາຂອງຊາວກະສິ ກອນແມ່ນມີ  7 ຄົວເຮື ອນເຂ້ົາຮ່ວມຈາກ 15 
ຄົົ ວເຮື ອນ. ຄົວເຮື ອນທີ່ ບໍ່ ໄດ້ເຂ້ົາຮ່ວມກຸ່ມດ່ັງກ່າວແມ່ນມີ ສອງເຫດຜົນຕ້ົນຕໍຄື : (1) 
ປະລິ ມານນໍ ້ າທີ່ ສູບອອກຈາກບໍ່ ນໍ ້ າໃຕ້ດິ ນທີ່ ຕິດຕ້ັງໃໝ່ບໍ່ ພຽງພໍຕ່ໍກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຄົວເຮື ອນທັງ
ໝົດ; ແລະ (2) ບາງຄົວເຮື ອນມີຄວາມສົນໃຈໃນການເຮັດອາຊີ ບອື່ ນຫຼາຍກວ່າ ເຊັ່ ນ: ປູກມັນຕ້ົນ, 
ອ້ອຍ,ກ້ວຍ, ຫຼື   ອື່ ນໆ ເປັນແຮງງານຮັບຈ້າງ. 

 ລະບົບສູບນໍ້າແສງຕາເວັນໄດ້ຖື ກອອກແບບ ແລະ ຕິດຕ້ັງຢູ່ໃນດິ ນຂອງຫົວຫນ້າກຸ່ມຜູ້ໃຊ້ນໍ ້ າ. 
ສະມາຊິ ກໃນຄົວເຮື ອນຂອງກຸ່ມໄດ້ຊ່ວຍກັນອອກແຮງງານໃນການກ່ໍສ້າງຕາມຄວາມຈໍ າເປັນເຊັ່ ນ: 
ການຕິດຕ້ັງທ່ໍສ່ົງນໍ ້ າ ແລະ ຈັດຕ້ັງກຸ່ມຜູ້ໃຊ້ນໍ ້ າພ້ືນຖານຂື ້ ນເພ່ືອບໍ ລິ ຫານລະບົບ. ຫ້ອງການກະສິ ກໍາ ແລະ 
ປ່າໄມ້ເມືອງຍັງໄດ້ສະໜອງທຶນໃຫ້ແກ່ກຸ່ມເພ່ືອຊື ້ ແນວພັນ ແລະ 
ວັດສະດຸອື່ ນໆທີ່ ຈໍ າເປັນສໍ າລັບການປູກຜັກ; ແລະ 
ມີ ການຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບວິ ທີ ການສະໝັກຂໍ ທຶນຈາກຫ້ອງຫານກະສິ ກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ເມືອງ 
ເພ່ືອຈັດຊື ້ ປັດໃຈການຜະລິ ດກະສິ ກໍາ. ນອກຈາກນີ ້ , ຫ້ອງການກະສິ ກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ເມືອງ 
ໄດ້ມີ ການຝຶກອົບຮົມພ້ືນຖານໃນການນໍ າໃຊ້ລະບົບສູບນໍ ້ າແສງຕາເວັນນີ ້ ໃຫ້ຫົວໜ້າກຸ່ມ. 
ມີ ພຽງຫົວໜ້າກຸ່ມເທ່ົານ້ັນທີ່ ມີ ຄວາມຮູ້ ແລະ ທັກສະໃນການໃຊ້ລະບົບ. ດ້ວຍເຫັດຜົນນີ ້  
ສະມາຊິ ກໃນກຸ່ມດ່ັງກ່າວຈິ ງອາໃສຫົວໜ້າກຸ່ມເປັນສວນໃຫຍ່.  

 ລາຍລະອຽດທີ່ ກ່ຽວຂ້ອງທາງດ້ານເຕັກນິ ກ ແລະ ການນໍ າໃຊ້ລະບົບສູບນໍ ້ າພະລັງງານແສງຕາເວັນ (SWP) 
ແມ່ນຖື ກສັງລວມຢູ່ໃນຕາຕະລາງ 1. 
ສະມາຊິ ກກຸ່ມຜະລິ ດຜັກແມ່ນປະກອບດ້ວຍແມ່ຍິ ງຊາວກະສິ ກອນທັງໝົດຈາກຊົນເຜ່ົາ ບາວ. 
ສະມາຊິ ກທຸກຄົນແມ່ນເປັນເຈົ ້ າຂອງທີ່ ດິ ນ. ອາຍຸຂອງສະມາຊິ ກໃນກຸ່ມແມ່ນມີ ແຕ່ 40 – 80 ປີ . 
ຂະໜາດຂອງຄົວເຮື ອນມີຕ້ັງແຕ່ 1-4 ຄົນ, ຂະໜາດຂອງເນື ້ ອທີ່ ປູກຜັກມີຕ້ັງແຕ່ 9-625 ຕາແມັດ 
ຂື ້ ນກັບຄວາມພ້ອມໃນການປຸກຜັກດ້ານເນື ້ ອທີ່  ແລະ ຄວາມສົນໃຈ ຫຼື  ຄວາມສາມາດຂອງແຕ່ລະສະມາຊິ ກ. 

 ພາຍໃນກຸ່ມ, ມີ ສະມາຊິ ກ 2 ຄົວເຮື ອນປູກຜັກສວນຄົວເພ່ືອຂາຍຢູ່ຕະຫຼາດທ້ອງຖ່ິນເປັນຫັຼກ; 3 
ຄົວເຮື ອນປູກສໍ າລັບການບໍ ລິ ໂພກໃນເຮື ອນ ແລະ 2 ຄົວເຮື ອນປະຈຸບັນບໍ່ ໄດ້ປູກຜັກແລ້ວ (ຮູບ 1 ແລະ 2). 
ລະບົບສູບນໍ ້ ານີ ້ ໄດ້ສະໜອງນໍ ້ າເພ່ືອທໍາການຜະລິ ດໃຫ້ສະມາຊິ ກແລ້ວ, 
ພວກເຂົ າຍັງນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າເຂົ ້ ່ າໃນການຊົມໃຊ້ຄົວເຮື ອນ, ແລະ ມີໜ່ຶງຄົວເຮື ອນທີ່ ຕ້ົມນໍ ້ າດື່ ມຈາກລະບົບສູບນໍ ້ ານີ ້   

ຕາຕະລາງ 1. ພາບລວມຂອງລະບົບ SWP 

ອົງປະກອບ ລາຍລະອຽດ 

ເຕັກນິ ກ • ບໍ່ ນໍ້າບາດານ 1 ບໍ່  (ເລິ ກປະມານ 30 ແມັດ) 
• ແຜງໂຊລາເຊວ 2 ແຜງ (ກໍາລັງການຜະລິ ດລວມ 0.65 ກິໂລວັດ) 



4 
 

• ປໍ ້ າຈຸ່ມ 1 ເຄື່ ອງ (ກໍາລັງການຜະລິ ດ 0.6 ກິໂລວັດ) 
• ຖັງບັນຈຸນໍ ້ າ 2 ຖັງ (ບັນຈຸໄດ້ 4000 ລິ ດ, ຍົກສຸງຈາກພ້ືນດິ ນ 6 ແມັດ) 
• ເຂົ ້ າເຖິງທຸກຄົວເຮື ອນ. ຄົວເຮື ອນສ່ວນໃຫຍ່ມີ ບໍ່ ນໍ ້ າສ້າງຂະຫນາດນ້ອຍ ຫຼື  

ຖັງຢາງຂະໜາດ 200 ລິ ດ ເພ່ືອເກັບນ້ํາການນໍ າໃຊ້  
• ນໍ ້ າໃຊ້ພາຍໃນ 7 ຄົວເຮື ອນ ກຸ່ມຜະລິ ດພືດຜັກ 

ການນໍ າໃຊ້ • ນໍ າໃຊ້ພາຍໃນ 7 ຄົວເຮື ອນ  
• ກຸ່ມຜະລິ ດພືດຜັກ 

 

ຮູບທີ  1. ການຈັດວາງລະບົບ SWP (ສວນ ແລະ ສະຖານທີ່ ທ່ໍນໍ ້ າເປັນຕົວຊີ ້ ວັດ) 

 

HH1 HH6

HH7

HH3

HH4

HH2

HH5

WUG member
garden

water pipe
well
solar panels
water tank

market
consumption
neither

Agricultural production:



5 
 

 

ຮູບທີ  2. ໂຄງສ້າງພ້ືນຖານລະບົບ SWP (ຮູບເບື ້ ອງຊ້າຍ). ການນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າເຂົ ້ າໃນສວນຜັກ 
ຂອງສະມາຊິ ກ WUG (ຮູບເບື ້ ອງຂວາ) 

ການເຮັດວຽກຂອງລະບົບ 
• ທຸກໆເຊົ ້ າກ່ອນຕາເວັນຂື ້ ນ, ຫົວໜ້າກຸ່ມ  WUG 

ຈະເປີ ດລະບົບເພ່ືອໃຫ້ສາມາດສູບນໍ້າໃສ່ຖັງທີ່ ຍົກສູງຈາກບ່ອນນ້ັນ ຈິ່ ງສ່ົງຕ່ໍໄປຍັງ 
ຄົວເຮື ອນຕ່າງໆພາຍໃນກຸ່ມ. ຫົວໜ້າກຸ່ມ ຍັງບໍ່ ແນ່ໃຈວ່າລະບົບເຮັດວຽກໄດ້ເຕັມປະສິ ດທິພາບ ຫຼື  
ບໍ່ .ໃນຊ່ວງທີ່ ມີ ຝົນຕົກໜັກ ຫຼື  ຟ້າເຫຼື ້ ອມ , 
ຫົວໜ້າກຸ່ມຈະປິ ດລະບົບເພ່ືອຫີຼກລ່ຽງຄວາມເສຍຫາຍທີ່ ອາດເກີດຂື ້ ນກັບອຸປະກອນ. 
ແຕ່ຄວາມຈິ ງແລ້ວ, 
ບັນຫານີ ້ ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ໂດຍຈະໃຊ້ລະບົບຄວບຄຸມລະດັບນໍ ້ າໂດຍໃຊ້ອຸປະກອນເປີ ດປິ ດອັດໂຕໂນ
ມັດ (ລູກລອຍ)ເພ່ືອເປີ ດ-ປິ ດໃຊ້ງານແທນການປິ ດ-ເປີ ດດ້ວຍຄົນໄດ້. 

• ບໍ່ ມີ ການກໍານົດຕາຕະລາງເວລາການແບ່ງປັນນໍ້າລະຫວ່າງສະມາຊິ ກໃນກຸ່ມ. 
ການເຂົ ້ າເຖິງນໍ ້ າແມ່ນເປັນເລື ້ ອງຂອງການສ້າງໂອກາດຂອງຜູ້ຄຸ້ມຄອງເອງ ແລະ 
ບໍ່ ມີ ການເກັບຄ່າທໍານຽມໃນການນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າ. ສໍ າລັບການສ້ອມແປງເລັກນ້ອຍຂອງຊັບສິ ນລວມ ( 
ເຊັ່ ນ ກ໋ອກ ຫຼື  ທ່ໍລວມ) ສະມາຊິ ກພາຍໃນກຸ່ມຈະຊ່ວຍກັນແກ້ໄຂ ແລະ 
ປະກອບສ່ວນໃນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຊ່ວຍກັນ. 
ສໍ າລັບການສ້ອມແປງອຸປະກອນສ່ວນບຸກຄົນພາຍໃນຄົວເຮື ອນຕົນ, 
ແມ່ນໃຫ້ບຸກຄົນທີ່ ເປັນເຈົ ້ າຂອງເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບເອງ. 
ກຸ່ມຍັງຂາດຊັບພະຍາກອນທາງດ້ານການເງິ ນເພ່ືອແກ້ໄຂຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການບໍ າລຸງຮັກສາທີ່ ຈະເກີດ
ຂື ້ ນໃນອານາຄົດ. 

• ການຕິດຕາມການປ່ອຍນໍ ້ າໄດ້ດໍ າເນີ ນການໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງ 3 ວັນຕິດຕ່ໍກັນ (ເດື ອນພະຈິ ກ 2023) 
ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການມີ ແສງຕາເວັນທີ່ ເຮັດໃຫ້ປໍ ້ າໄດ້ເຮັດວຽກຢ່າງມີ ປະສິ ດທິຜົນ ປະມານ 7 
ຊ່ົວໂມງຕ່ໍວັນ, ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ ມີ ເມກ ຫຼື  ເຝ້ືອຫຼາຍ 
ການປໍ ້ ານໍ ້ າເພ່ືອນໍ າໃຊ້ເຂົ ້ າໃນການປູກຜັກຈະບໍ່ ພຽງພໍ ແລະ 
ບາງຄ້ັງກ່ໍບໍ່ ສາມາດສ່ົງນໍ ້ າໄປຖັງເກັບນໍ ້ າຫັຼກ. ໃນຊ່ວງປາຍຂອງລະດູແລ້ງ (ເດື ອນ ມີ ນາ ຫາ 
ເດື ອນພຶດສະພາ) ປະລິ ມານນໍ ້ າທີ່ ສູບຈາກລະບົບໂຊລາເຊວຢູ່ໃນລະດັບຕ່ໍາສຸດໃນຮອບປີ  ແລະ 



6 
 

ບໍ່ ພຽງພໍຕ່ໍຄວາມຕ້ອງການນໍ ້ າເພ່ືອນໍ າໃຊ້ເຂ້ົາໃນການຜະລິ ດ. 
ຄົວເຮື ອນຈໍ າເປັນຕ້ອງໄດ້ຈໍ າກັດການປູກຜັກ ຫຼື  ເລື ອກທີ່ ຈະບໍ່ ປູກຜັກເລີ ຍ. 

• ອັດຕາການໄຫຼຂອງປໍ ້ າທີ່ ວັດແທກໄດ້ໃນຊ່ວງເວລາທ່ຽງ, ໃນເດື ອນມີນາ 2024 ຢູ່ທີ່  1,200 
ລິ ດຕ່ໍຊ່ົວໂມງ ຫຸຼດລົງປະມານ 30% ເມ່ືອທຽບໃສ່ຈຸດສຸງສຸດໃນຊ່ວງທ່ຽງ ຢູ່ທີ່  ລະດັບ 1,550 
ລິ ດຕ່ໍຊ່ົວໂມງທີ່ ວັດແທກໃນເດື ອນພະຈິ ກ 2023. ເມ່ືອລະດັບນໍ ້ າໃຕ້ດິ ນໃນບໍ່ ນໍ ້ າສ້າງສູງຂຶ ້ ນ, 
ນໍ້າທີ່ ສູບຂຶ ້ ນມາໃນເດື ອນມີນາ ປາກົດວ່າມີ ລັກສະນະຂຸ່ນເນື່ ອງຈາກມີ ຕະກອນໃນປະລິ ມານສູງ. 
ເຫດນີ ້ ຈີ່ ງຈໍ າກັດຄວາມເໝາະສົມສໍ າລັບການໃຊ້ນໍ ້ າໃນຄົວ ແລະ 
ອາດຈະເຮັດໃຫ້ເຄື່ ອງສູບນໍ ້ າເຮັດວຽກຫນັກເກີນໄປ. 

• ຄວາມເຄັ່ ງຕຶງເກີດຂື ້ ນພາຍໃນກຸ່ມໃນຊ່ວງເວລາທີ່ ນໍ ້ າບໍ່ ພຽງພໍ. 
ສະມາຊິ ກໃນກຸ່ມບາງຄົນໄດ້ອ້າງວ່າຫົວກຸ່ມ WUG ແມ່ນກັກນໍ ້ າໄວ້ໃຊ້ເອງ. 
ລູກຂອງຫົວໜ້າກຸ່ມຕ້ອງປະເຊີ ນກັບການຂ່ົມເຫັງດ້ວຍຄໍ າເວົ ້ າຂອງໝູ່ຢູ່ໂຮງຮຽນ, 
ດ້ວຍການເຢີ ້ ຍເຊັ່ ນ: “ ແມ່ຂອງເຈົ ້ າກັກນໍ້າໄວ້ໃຊ້ຄົນດຽວ’’!!! 

• ໃນໄລຍະ 4-5 ປີ  ນັບຕ້ັງແຕ່ລະບົບ SWP ໄດ້ຮັບການສ້າງຕ້ັງຂຶ ້ ນ, ລາຄາມັນຕ້ົນກ້ໍໄດ້ເພ່ີມຂຶ ້ ນ ແລະ 
ຊາວກະສິ ກອນຫັນປ່ຽນຈາກການຜະລິ ດພືດຜັກມາປູກມັນຕ້ົນໃນເນື ້ ອທີ່ ດິ ນທີ່ ຫ່າງຈາກບ້ານ. 
ເນື່ ອງຈາກວ່າເຈົ ້ າຂອງບ້ານມີເວລາໜ້ອຍລົງສໍ າລັບການປູກຜັກ 
ຈຶ່ ງບໍ່ ໄດ້ເພ່ິງພາລະບົບນີ ້ ຫຼາຍປານໃດໃນປະຈຸບັນ. 
ເຖິງວ່າຈະມີ ຫຼາຍປັດໄຈດຶ ງດູກຄວາມສົນໃຈຂອງຊາວກະສິ ກອນໃນການເຮັດກະສິ ກໍາຕ່າງໆກ່ໍຕາມ, 
ແຕ່ຖ້າມີ ນໍ ້ າຫຼາຍຂຶ ້ ນ ມັນກ່ໍອາດຈະເຮັດໃຫ້ມີ ການຜະລິ ດພືດຜັກຫຼາຍຂຶ ້ ນ. 

 

 

ປະເດັນສໍ າຄັນຫັຼກ 

(1) ການປັບປຸງທາງດ້ານເຕັກນິ ກໃນຂ້ັນຕອນການວາງແຜນ 
ລະບົບ SWP ໃນກໍລະນີ ສຶ ກສານີ ້ ໄດ້ພົບພ້ໍບັນຫາເລື່ ອງຄວາມສາມາດ ແລະ 
ຄວາມຫນ້າເຊື່ ອຖື,ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງເວລາ ແລະ ລະດູການທີ່ ຂາດນໍ ້ າ, 
ສ່ົງຜົນກະທົບຕ່ໍຜະລິ ດຕະພັນກະສິ ກໍາ ແລະ ການສະຫນອງນໍ ້ າພາຍໃນຄົວເຮື ອນ. 
ການຮັບຮູ້ເຖິງຄວາມບໍ່ ສະເໝີພາບກັນໃນການແຈກຢາຍນໍ້າຍັງເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຄັ່ ງຕຶງທາງສັງຄົມພາ
ຍໃນກຸ່ມຜູ້ນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າ. ເພ່ືອແກ້ໄຂບັນຫາເຫ່ົຼານີ ້ , ການຄິ ດໄລ່ການສະໜອງ ແລະ 
ຄວາມຕ້ອງການນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າຕ້ອງມີ ຄວາມສອດຄ່ອງກັນຫຼາຍຂຶ ້ ນ. ນອກຈາກນ້ັນ, 
ການນໍ າລະບົບຄວບຄຸມອັດຕະໂນມັດມາໃຊ້ ແລະ ການແກ້ໄຂບັນຫາຕະກອນ 
ອາດຈະຊ່ວຍເພ່ີມການເຮັດວຽກຂອງລະບົບ ແລະ ຄວາມເພ່ີງພໍໃຈຂອງຜູ້ຊົມໃຊ້. 

ເຄື່ ອງມື ສະໜັບສະໜູນການຕັດສິ ນໃຈ, ເຊັ່ ນ IWMI SIP Sizing Tool ສາມາດຊ່ວຍຫຸຼດຜ່ອນ ຫືຼ 
ປ້ອງກັນບັນຫາດ່ັງກ່າວໃນຂ້ັນຕອນການອອກແບບໄດ້. ເຄື່ ອງມື ນີ ້ ຄໍ ານຶ ງເຖິງ ແລະ 
ພິຈາລະນາປັດໃຈຕ່າງໆເຊັ່ ນ: ຄວາມພ້ອມຂອງນໍ້າ, ຄວາມພ້ອມຂອງພະລັງງານແສງຕາເວັນ, 
ຄວາມຕ້ອງການນໍ້າຂອງຜົນລະປູກ, ແລະ ສະຖານທີ່ ຕ້ັງພູມສັນຖານເພ່ືອກໍານົດຂະຫນາດ ແລະ 
ຄຸນລັກສະນະຂອງລະບົບຊົນລະປະທານພະລັງງານແສງຕາເວັນທີ່ ຈໍ າເປັນໃນການຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອ
ງການເຫ່ົຼານ້ັນຢ່າງມີປະສິ ດທິພາບ. 



7 
 

(2) ຄວາມເຂ້ົາໃຈທາງວິ ທະຍາສາດ ທີ່ ຫຼາຍຂື ້ ນ ແລະ 
ການຈັດການຊັບພະຍາກອນນໍ ້ າໃຕ້ດິ ນທີ່ ດີ ກວ່າ 
ຄວາມສາມາດຂອງບໍ່ ນໍ ້ າເພ່ືອກະຈາຍນໍ ້ າໄປຍັງບໍ່ ທັນຮູ້ລາຍລະອຽດທີ່ ຊັດເຈນຈົນກວ່າຈະມີ ການຕັດສິ ນໃຈກ່
ຽວກັບການເປັນສະມາຊິ ກກຸ່ມ, 
ສະພາບອຸທົກກະສາດໃນທ້ອງຖ່ິນສ່ົງຜົນກະທົບຕ່ໍປະສິ ດທິພາບຂອງກຸ່ມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ຄວາມເລິ ກ 30 
ແມັດຂອງບໍ່ ນໍ ້ າໃຕ້ດິ ນທີ່ ເປັນແຫ່ຼງນໍ ້ າພຽງແຫ່ງດຽວ 
ປະກົດວ່າຈະຕ້ືນເກີນໄປທີ່ ຈະຮັກສານໍ ້ າໃຫ້ພຽງພໍຕະຫຼອດປີ . ດ່ັງນ້ັນ, 
ບໍ່ ນໍ ້ າບໍ່ ສາມາດສະໜອງໃຫ້ມີ ນໍ ້ າພຽງພໍໃນຊ່ວງເວລາສໍ າຄັນຂອງເດື ອນມີນາຫາເດື ອນພຶດສະພາ. 
ບໍ່ ອື່ ນໆຢູ່ໃນພ້ືນທີ່ ແມ່ນເຈາະເລິ ກເຖິງ 40 ຫຼື  50 ແມັດ. 
ການປະຢັດເງິ ນພຽງເລັກນ້ອຍຂອງຜູ້ໃຫ້ທຶນໃນການເຈາະນໍ ້ າບາດານທີ່ ຕ້ືນສ່ົງຜົນໃຫ້ກ່◌ຸມອາດຕ້ອງແບກ
ຮັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ ສູງ, ຂໍ ້ ສັງເກດວ່າຕ້ົນທຶນໃນການເຈາະບໍ່ ນໍ ້ າໃຫ້ເລິ ກຂື ້ ນນ້ັນຈະໃກ້ຄຽງກັບການເຈາະຂຸມໃໝ່ 
ດ່ັງນ້ັນຈິ່ ງເປັນທາງເລື ອກທີ່ ບໍ່ ຄຸ້ມຄ່າ. 
ຈໍ າເປັນຕ້ອງມີ ການປະເມີ ນຊັບພະຍາກອນນໍ ້ າໃຕ້ດິ ນຢ່າງລະອຽດຫຼາຍຂື ້ ນກ່ອນການຕິດຕ້ັງລະບົບ. 

 

 
(3) ເສີ ມສ້າງການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນ 
ການຂາດຄວາມເຂົ ້ າໃຈກ່ຽວກັບລະບົບ SWP ເຮັດໃຫ້ຄວາມ 
ຄາດຫວັງຂອງກຸ່ມບໍ່ ໄດ້ຮັບການບັນລຸຜົນສະເໝີ,ໂດຍສະເພາະໃນໄລຍະມ້ືທີ່ ມີ ເຝ້ືອປົກຄຸມສູງ ແລະ 
ເປັນລະດູແລ້ງທີ່ ສໍ າຄັນ. ສະມາຊິ ກ ກຸ່ມຈໍ າເປັນ ຕ້ອງມີ ຄວາມຮູ້ດ້ານເຕັກນິ ກຫຼາຍຂຶ ້ ນ. 
ການລົງທຶນໃນການພັດທະນາຄວາມສາມາດພາຍໃນກຸ່ມຍັງບໍ່ ພຽງພໍ. 
ກົດລະບຽບການນໍ າໃຊ້ລະບົບທີ່ ໄປຕິດຕ້ັງບໍ່ ໄດ້ຖື ກສ້າງຕ້ັງຂຶ ້ ນໃນຕອນເລີ່ ມຕ້ົນ, ແລະ 
ຄວາມຮູ້ດ້ານເຕັກນິ ກທີ່ ມີ ຢູ່ແມ່ນມີ ຈໍ າກັດ ແລະ 
ໂຄງການໄດ້ຮັບການມອບໝາຍໃຫ້ສະເພາະຫົວໜ້າກຸ່ມເທ່ົານ້ັນ. 
ການເອື ້ ອຍອີ ງອາໃສພຽງຄົນດຽວຫຼາຍເກີນໄປໃນການເຮັດວຽກຂອງລະບົບຖື ວ່າມີ ຄວາມສ່ຽງສູງ. 
ກຸ່ມຕ້ອງໄດ້ຮັບຄໍ າແນະນໍ າທາງດ້ານເຕັກນິ ກທີ່ ເໝາະສົມຈາກຜູ້ຊ່ຽວຊານທີ່ ມີ ປະສົບການ 
ລວມທັງໂຄງການການຝຶກອົບຮົມຢ່າງຕ່ໍເນື່ ອງເພ່ືອສ້າງທັກສະໃຫ້ສະມາຊິ ກທຸກຄົນ ແລະ 
ການສະໜັບສະໜູນທີ່ ເປັນລະບົບຫຼາຍຂື ້ ນເພ່ືອສາມາດຮັບປະກັນຄວາມຍື ນຍົງ ແລະ 
ປະສິ ດທິພາບຂອງການດໍ າເນີ ນງານ. 

(4) ປັດໄຈໃນການປ່ຽນແປງທາງດ້ານເສດຖະກິດທີ່ ເກີ ດຂື ້ ນ 
ການເພ່ີມຂຶ ້ ນຂອງລາຄາມັນຕ້ົນ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງຕະຫຼາດອື່ ນໆ 
ມີ ຜົນກະທົບຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕ່ໍການເຮັດກະສິ ກໍາເຊັ່ ນ: ການປູກຜັກ ແລະ 
ເພ່ີມຄວາມຕ້ອງການສໍ າລັບໂຄງການໂຄງລ່າງພ້ືນຖານໃຫ້ຊຸມຊົນເຊັ່ ນ: 
ລະບົບສູບນໍ້າດ້ວຍພະລັງງານແສງຕາເວັນອະເນກປະສົງ (SWP). 
 

(5) ດ້ານບວກ ແລະ ດ້ານລົບ ໃນການເລື ອກສະຖານທີ່ ຕິດຕ້ັງລະບົບຂອງໂຄງການຊຸມຊົນ 
ການກໍານົດສະຖານທີ່ ຂອງໂຄງການການເປັນເລື່ ອງຂັດແຍ່ງເມ່ືອພົບຂໍ ້ ຈໍ າກັດດ້ານການໃຊ້ນໍ ້ າ. 
ໂຄງສ້າງພ້ືນຖານທີ່ ຕ້ັງໃສ່ທີ່ ດິ ນສ່ວນບຸກຄົນມັກປະເຊີ ນກັບຄວາມທ້າທາຍຈາກການເປັນເຈົ ້ າຂອງຮ່ວມລະ
ຫວ່າງສະມາຊິ ກໃນກຸ່ມ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ 
ຖ້າຫາກໂຄງສ້າງພ້ືນຖານຕ້ັງຢູ່ດິ ນສາທາລະນະແມ່ນມີ ຄາມສ່ຽງທີ່ ຈະບໍ່ ມີ ໃຜມີຄວາມມຮູ້ສື ກເປັນເຈົ ້ າຂອງ



8 
 

ຢ່າງແທ້ຈິ ງ. ນໍ າໄປສູ່ການລະເລີ ຍ, ການລັກ ຫຼື  ການທໍາລາຍຊັບສິ ນ 
ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີ ວີ ທີ ການແກ້ໄຂບັນຫານີ ້ ແຕ່ການຍອມຮັບ ແລະ 
ສ່ົງເສີ ມການສົນທະນາຢ່າງເປີ ດກ້ວາງພາຍໃນກຸ່ມລະຫວ່າງຂ້ັນຕອນການວາງແມ່ນຖື ເປັນຂ້ັນຕອນສໍ າຄັນ
ໃນການຫາທາງອອກແບບລະອຽດອ່ອນໄດ້. 
 

 

 

ສະແດງຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນ 

ການສຶ ກສານີ ້ ປະກອບສ່ວນເຂ້ົາໃນແຜນງານ IP 7: ຊົນລະປະທານຊາວກະສິ ກອນ 
ເພ່ືອລະບົບອາຫານກະສິ ກໍາທີ່ ທົນທານຕ່ໍການປ່ຽນແປງດິ ນຟ້າອາກາດ, ຂອງໂຄງການ ASEAN-CGIAR 
ລະດັບພາກພ້ືນສ້າງນະວັດຕະກໍາເພ່ືອຄວາມໝ້ັນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ແລະ 
ໂພຊະນາການເຊີ່ ງຈັດຕັງປະຕິບັດໂດຍໄດ້ຮັບການສະໜູນສະໜູນຈາກສູນຄ້ົນຄ້ວາກະສິ ກໍາສາກົນອົດສະຕ
າລີ  (ACIAR) ແລະ the Foreign, Commonwealth and Development Office (FCDO). 
ນອກຈາກນີ ້ ຍັງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກໂຄງການຄ້ົນຄວ້າຂອງ CGIAR ດ້ານນິ ເວດກະສິ ກໍາ 
ເຊີ່ ງນໍ າພາໂດຍ  CIAT ແລະ IWMI. 

ທີ ມງານຜູ້ຂຽນຂໍ ຂອບໃຈມາຍັງສະມາຊິ ກຸ່ມນໍ າໃຊ້ນໍ ້ າ, ພະແນກ ແລະ ຫ້ອງການກະສິ ກໍາ ປ່າໄມ້,  ແລະ 
ທຸກທ່ານສໍ າລັບການມີ ສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຫ້າວຫັນໃນການສຶ ກສາຄ້ັງນີ ້ . ຂອບໃຈ ທ່ານ ປອ ສົມພາສິ ດ 
ດວງສະຫວັນ, ແລະ ທ່ານ ວຽງໄຊ ໄຊດາລາ (IWMI) 
ສໍ າລັບການສະນັບສະໜູນທາງດ້ານເຕັກນິ ກເຂ້ົາໃນການເຮັດວຽກພາກສະໜາມຂອງພວກເຮົ າ  ແລະ 
ຄໍ າແນະນໍ າໃນສະບັບຮ່າງຂອງເອກະສານນີ ້ . 



9